6.6 C
Ankara
21 Şubat 2020, Cuma

Apod

Yazarlar & Editörler: Robert Nemiroff (MTU) & Jerry Bonnell (UMCP)

NASA Yetkilisi: Phillip Newman Özel haklara tabidir. NASA Web Gizlilik Politikası ve Önemli Bildirimler.

Bir ASD at NASA / GSFC & Michigan Tech. U. servisidir.

Uzay Yelkenlisi

Bir illüstrasyon olan bu resimde görülen NASA’nın NanoSail-D uzay aracı çok çok ince ve 10 metrekarelik yüzey alanına sahip yelkenlerini 20 Ocak 2011 tarihinde sonunda açmış ve Dünya'nın alçak yörüngesinde bulunan ilk güneş yelkenlisi olmuştu.Fantastik bir bilim kurgu şeysiymiş gibi görünen uzaydaki yelkenli fikrinin temelleri ise aslında 400 yıl önceye taa kuyruklu yıldızların kuyruğunun Güneş rüzgarlarının etkisiyle oluştuğunu gözlemleyen...

Batan Güneş

18 Eylül’de batan Güneş Kanada Alberta Edmontondaki Jasper Bulvarı olarak bilinen bu kiremit ve çelikten oluşmuş kanyonun her iki tarafını da aydınlatmış. Bu cüretkar görüntüde yolun ortasında Stonehenge benzeri bir hizalanma yakalanmış. Edmontondaki bütün sokaklar neredeyse asıl yönler doğrultusunda düzenlenmiş, böylelikle de ekinoksa yakın tarihlerde yılda iki defa doğu batı istikametindeki neredeyse bütün sokaklar boyunca gün batımı ve doğumunun seyrinin...

Keyhole Nebulası

Karanlık tozlu Anahtar deliği (Keyhole) Nebulası, ismini sahip olduğu sıradışı şeklinden alır. Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilmiş olan bu görselde yer alan Keyhole nebulası aslında daha büyük olan Carina Nebula’sının içinde küçük bir bölgedir. Görseldeki bir çok karanlık tozlu düğüm ve karmaşık yapı Carina Nebulasının içinde bulanan devasa yüksek enerjili yıldızlarca saçılan radyasyon ve rüzgarların kudretiyle oluşmuştur. Keyhole Nebulası Dünya’mızdan 7,500...

İsveçte Perseid 

Ağustos ayında kuzey İsveç’in gökyüzü, görseldeki gibi umut vadeden şeyler sunabilir. İsveç’te yaşayan ve Büyükayı istikametine doğru bakan o güzel gözlü insanlar, eğer şanslılarsa bugün yarın tek bir karede bu üç şeyi bir arada gözlemleyebilecekler. Görselde öncelikle, kuzey yarım küreden yaz mevsimi yavaş yavaş gitmeye hazırlanırken, gece parıldayan (Noctilucent) bulutlar ufkun hemen üzerinde yer alıyor. Yüksek rakımlarda ise buz tutmuş meteor tozları...

Altının Serüveni

Güzel yaz gecelerinin en hoş etkinliklerinden biri olan düğünlerde gelin-damada (?-?) takılan o altınlar nereden geliyor sizce? (Tariz Sanatı on-off) Hiç kimse emin değil. Ama Güneş sistemimizdeki miktarı genç galaksilerdekinden, yıldızlardan ve hatta supernova patlamalarında olandan çok daha fazla.Ama son zamanlarda bazı astronomların altın gibi nötronu çok olan ağır elementlerin nötron yıldızlarının çarpışması gibi nadir nötronca zengin patlmalarda oluşabileceğine dair...

Perseid Yağmuru

Bunca meteor nereden geliyor? ? Gökyüzündeki yönü bakımından bakıldığında cevap Perseus "Kahraman⚔" Takımyıldızı- ki bu istikametten geldiği için de bu haftanın sonunda pik yapacak olan meteor yağmurunun adı da Perseid?. Ama tamam bunu anladık da, nereden geliyor derken nereden kopuyor diye soruyorsanız? –ki sormuyorsunuz, burada soruları yazar sorar?. Meteorlar Swift-Tutle isimli kuyrukluyıldızından geliyor ?. Güneşin etrafında sabit bir yörünge boyunca hareket eden...

İğne Galaksi

Büyüleyici sarmal galaksi NGC 4565'in, Dünya’dan bakıldığında kenarı görülüyor. Ayrıca, dar görüntüsü nedeniyle İğne Galaksi olarak da adlandırılan parlak NGC 4565 kuzey gökyüzünde, Berenices'in Saçı takım yıldızında bulunup birçok teleskobik gözlemin popüler duraklarından biridir. Bu renkli görselde galaksinin şişkin merkezi tozlarla sarılı halde görülüyor. Arkada, aşağıda sağda ise komşu galaksi NGC 4562 de yer almış.40 milyon ışık yılı uzaklıkta ve...

Aydan bir hatıra

Bu fotoğraf 31 Temmuz 1971’de Apollo 15 astronotları Jim Iwrin ve Dave Scott Ayda ilk Ay taşıtını (Lunar Roving Vehicle) harekete geçirirken çekilmiş.Al Worden yukarıda yörüngedeyken, ikili neredeyse üç günlerini harcayıp Ay’ın Hadley-Apennine bölgesini keşfetmek için Ay Taşıtını kullanmışlar. Bu dijital olarak bir araya getirilmiş fotoğrafta Dave Scott dört tekerlekli elektrikli taşıtın solunda 3,5 km yüksekliğindeki Hadley Delta dağının yamacında...

Çarpışan Galaksiler

Hubble’ın arşivinden alınmış datalar kullanılarak oluşturulmuş olan bu büyüleyici kozmik portrede birbirinin içine girmiş kollarıyla iki büyük çarpışan galaksi görünüyor ???. Halton Arp’in tuhaf galaksiler atlasında Arp 272 olarak geçen bu yapıdaki galaksilerin isimleri ise NGC 6050 (merkezdeki) ve IC 1179 (üst sağda)dir. Bu ikili sistemle muhtemelen bağlantılı olarak bir üçüncü galakside görselde NGC 6050’nin hemen üstünde görülüyor. Bu tuhaf yapı Herkül...

İsveç’in üstündeki tül bulutlar

Güneş ışıkları bu İsveç yaz gecesinde dalgalanırken aşağıdaki nehri anımsatıyor. Aslında görseldek mevsimlik bulutlar çok yüksek rakımlarda bulunur. Kutupsal Mezoferik bulutlar olarakta bilinen bu yapılar, su buharının soğuk üst atmosfer tabakaya çarpmasıyla oluşur.Parçalanmış meteor ve volkanik küllerden saçılmış olan ince toz tanecikleri su buharının yoğunlaşabileceği bir alan oluşturur ve mezosferde soğuk buhar buz haline döner.Yaklaşık 80 km de uzayın kıyısında...

Göklerdeki Sanat

Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilmiş ünlü görselde Kartal Nebulası M16’da bulunan Yaratılışın Kuleleri isimli ışık yılı yüksekliğindeki soğuk toz ve gazlardan oluşmuş yıldız oluşum resmedilmişti. Sahte renkli bu görsel ise yıldızlararası bulutları inceleyen Herschel Uzay Gözlemevinden elde edilen datalar kullanılarak oluşturulmuş. Herschel’in uzak kızılötesi detektörleri doğrudan bölgenin soğuk toz emisyonlarını kaydetmiş. Görselin merkezine yakın yerde ünlü kuleler yer alıyor. Sıcak genç yıldız...

Kuyrukluyıldız Pazılı

Kuyrukluyıldızı görebildiniz mi? ?Tamam, dikkatli gözler binlerce yıldızı, onlarca Takımyıldızı, dört gezegeni, üç galaksiyi ve Samanyolu galaksimizin kuşağını görebilir. Hatta neye baktığınızı biliyorsanız, gökyüzünün yeşil parlaklığını, güney kutup noktasını ve belki uzak yıldız kümelerini bile bulabilirsiniz. Ama bunların hepsini bulmak kuyrukluyıldız 252P/LINEAR'ı bulmaktan daha kolay.Ayrıca bu 180 derecelik panoramik görsel geçen nisan Arjantin'de çekilmiş. Kuyruklu yıldızı bulabildiniz mi? Bulabildiyseniz bizimle de...

Herkül’ün kümeleri

M13 en belirgin ve en bilinen küresel kümelerden biridir.Herkül takım yıldızında teleskobla görünebilecek olan M13 sıklıkla meraklı gözlemciler tarafından bulunan objelerden biridir. 100 binden daha fazla yıldıza ev sahipliği yapan küme 150 ışık yılı genişliğinde olup, 20000 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır ve 12 milyardan daha yaşlıdır. İlginç bir bilgi olarak da 1974 yılında Arecibo Gözlemevinden M13’e Dünya hakkında bilgiler içeren...

Güneş Fırtınalarından Arda Kalan

Eylül ekinoksunda Güneş güneyde baharı müjdelerken ??, kuzeyde güzün biraz hüzünlü ama çokça da huzurlu yüzü görünmeye başlar??. Bu nöbet değişimi gerçekleştiği dönemlerde de bir şey daha gerçekleşir: jeomanyetik fırtınalar???- sonbaharın huzuruyla çokta örtüşmüyor öyle değil mi?? Ama huzur tamda bu fırtınalarla beraber geliyor desem, yazar bizi mi koparıyorsun der misiniz?? Eylül 2011'in başlarında parıldayan yeşil ışıklar bu büyüleyici gecede...

Io

Jupiter’in uydusu Io ne kadar büyük acaba?? Güneş sistemimizin en volkanik parçası olan Io (A-YO gibi okunur ya da buna benzer bişey çok da emin değilim ?) 3600 km çapıyla Dünya’mızın biricik uydusu Ay kadardır A-Yo=?. Milenyumun başında Cassini Uzayaracı ? Jupiter’in yanından süzülüp geçerken, Io’nun arkasında gaz devi Jupiter varken bu huşu veren fotoğrafı çekmiş. (Uzaydan bahsetmeme rağmen “Huşu” kelimesinden...

Evreni keşfetmek

Bir kayaya tırmanıp evreni keşfedebilseydiniz nasıl olurdu ?? Kendinizi yıldızlar✨, gezegenler ?ve hatta Samanyolumuzun? içinde nefes kesici bir ortamın içinde bulsaydınız? Kimse bu fikre hayır demezdi herhalde. Bunun için sahip olmanız gereken tek şeyde aslında yalnızca karanlık bir gökyüzü ve tabi isterseniz birde üstüne çıkabileceğiniz bir kaya ?. Eğer bir kameraya ?sahipseniz, nebulalar, galaksiler ve yıldızlar arası tozlarla bezeli bir gökyüzünü...

Analemma

Güneşin Dünya’mızın gökyüzündeki yıllık valsi analemma olarak adlandırılan zarif bir şekil oluşturur. Budapeşte, Macaristan’da balıkgözü mercek ile çekilmiş olan bu kompozit görselde de Güneşimizin 8 şeklindeki analemma hareketi sağda dikey bir şekilde resmedilmiş.Bu görsel Danube nehrinin batı kıyısında seçilmiş olan bir noktadan Merkez Avrupa saatine göre 11.44’de 23 Temmuz 2015 ile 4 Temmuz 2016 tarihleri arasında çekilmiş olan fotoğrafların bir...

Kartala bir bakış

Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilmiş ünlü görselde Kartal Nebulası M16’da bulunan Yaratılışın Kuleleri isimli ışık yılı yüksekliğindeki soğuk toz ve gazlardan oluşmuş yıldız oluşum resmedilmişti. Sahte renkli bu görsel ise yıldızlararası bulutları inceleyen Herschel Uzay Gözlemevinden elde edilen datalar kullanılarak oluşturulmuş.Herschel’in uzak kızılötesi detektörleri doğrudan bölgenin soğuk toz emisyonlarını kaydetmiş. Görselin merkezine yakın yerde ünlü kuleler yer alıyor. Sıcak genç yıldız...

Kelebek Nebulası

Yıldızların güzellikleri öldükten sonra mı takdir edilir, yoksa yıldızlar en güzel formlarına öldükten sonra kavuşur? ? Tıpkı bizim güneşimiz☀️ ya da görseldeki M2-9 ?gibi düşük kütleli yıldızların durumunda olduğu gibi, normal bir yıldız, beyaz bir cüceye dönüştüğünde gazlarını saçar.?Genişleyen gazlar genellikle gezegenimsi nebula olarak adlandırılan ve binlerce yılda dağılan şekiller oluştururlar. Görselde görülen M2-9 kelebek nebulası 2100 ışık yılı uzaklıkta bulunup...

Uludağ’da Samanyolu 

Bursa Uludağ Milli Parkında gece gökyüzünde ufka doğru giden ışık dağılımını görüyorsunuz. Güzel bir yaz gecesi ışıklar yayılmasına rağmen, samanyolu galaksimizin yıldız ve nebulaları ve üç parlak gezegen rahatlıkla görülebiliyor.En sağda jupiter, çerçevenin merkezine yalın yerde Mars ve son olarak Galaksimizin şişkin kısmının hemen sağında Satürn yer alıyor. Bu üç gezegenin ortak noktasıda insanoğlu tarafından tasarlanmış uzay araçlarıyla ziyaret edilmiş olması...

Evrenin sınırlarında

Yaklaşık dört milyar ışık yılı uzaklıkta, Hubble Uzay Teleskobu ? tarafından çekilmiş bu görselin merkezine yakın yerde büyük kütleli Abell S1063 kümesinin galaksileri görülüyor. Soluk mavi renkli yaylar ise arkadaki yıldızların büyütülmüş görüntüleri. Yaklaşık iki katı uzaklıkta bulunan ve başka türlü tespit edilemeyen bu yıldızların ışıkları güneşimizden ? 100000000000000 kat daha büyük olan kümenin yerçekimsel kütlesinden dolayı bozuluyor.(Yazar buradaki değeri...

Kızılötesi Avcı

Avcı (Orion) Takımyıldızının çekilen en derin kızıl ötesi görüntüsü daha önce bilinmeyen birçok düşük kütleli yıldız ve muhtemelen bağımsız olarak hareket eden bir çok gezegenin ortaya çıkmasını sağladı. Aslında daha çok görünür ışık altında birçok parlak yıldız ve gazın olduğu görünen büyüleyici Avcı Nebulası, 1300 ışık uzaklık ile Dünya’ya en yakın yıldız oluşum bölgesidir.Görseldeki yüksek çözünürlüklü görüntü birçoğu kesinlikle kahverengi...

Kalem nebulası

Bu güzel kompozit görselin merkezinin yakınlarında yukarıdan aşağıya hareket edildiğinde görülen; ince, parlak ve örgülü filamentler aslında hemen köşede görülen parlayan gazın uzun dalgalarıdır ?? (tam olarak bu değil ama buna benzer ?). Bu şok dalgası yıldızlar arası uzayda saatte 500 000 km’den daha hızlı harekete eder. Katalogda NGC 2736 olarak kayıtlı olan Nebulanın şekli ona popüler olan isminin verilmesine de...

Doğal Natürmort

Kozmik fırça darbeleriyle oluşmuş bu güzel göksel natürmortda, tozlu nebula NGC 2170 sol üstte parıldarken görülüyor. Yakın sıcak yıldızlardan saçılan ışığı yansıtan NGC 2170 ile mavimtırak yansıtıcı nebula bir araya gelerek kompakt kırmızı bir bölge ve opak siyah bulutlar oluşturmuş.Tıpkı natürmort ressamların sıklıkla seçmiş olduğu maddeler gibi, bu görselde de gaz ve tozdan bulutlar ve sıcak yıldızlar Tekboynuz takımyıldızının içinde...

Viking Kilisesi

İsveç Vallentuna şehrinin yakınlarındaki bu yıkılmış Viking kilisesinin duvarı binlerce kışın ardından hala ayakta ve gökyüzünü gösteriyor ⛪️?. 14 Aralık 2010’da uzun pozlama tekniğiyle çekilmiş bu görselde Dünyanın dönüş hareketinden dolayı bu büyüleyici uzun gecedeki yıldızlar zarif bir kavis oluşturmuşlar??.Yıldız izlerinin merkezinde kuzey kutup yıldızı yer alırken gökyüzü gözlemcileri aynı zamanda yıllık Geminid Meteor yağmurunu seyretme fırsatı da elde etmişler. Yağan...

Yazarlar & Editörler: Robert Nemiroff (MTU) & Jerry Bonnell (UMCP)
NASA yetkilisi: Phillip Newman Özel haklara tabidir. NASA Web Gizlilik Politikası ve Önemli Bildirimler
Bir ASD at NASA / GSFC
& Michigan Tech. U. hizmetidir.