Meteoritte Buz Fosilleri Bulundu

328

Japonya, ├çin ve Birle┼čik Krall─▒kÔÇÖtan bir grup ara┼čt─▒rmac─▒, bir meteoritin y├╝zeyinde buz fosillerinin kan─▒tlar─▒n─▒ buldular. Ekip Science Advances dergisinde yay─▒nlanan makalelerinde Acfer 094 meteoriti ├╝zerinde yapt─▒klar─▒ ara┼čt─▒rmay─▒ ve bulgular─▒n─▒ anlat─▒yor.

Acfer 094 matrisinin e┼čit ├Ârneklerinin ve 7 ve 8 keV’da LAC ve RID de─čerlerinin 2D histogramlar─▒n─▒n XCT kesit g├Âr├╝nt├╝leri.

Acfer 094 meteoriti 1990 y─▒l─▒nda Cezayir da─člar─▒nda bulunmu┼čtu ve o zamandan bu yana ya┼č─▒ nedeniyle yo─čun bir incelemeye tabi tutuldu. Acfer 094 yakla┼č─▒k 4,6 milyar ├Ânceye dayand─▒r─▒l─▒yor, bu da onu ilkel bir meteorit yap─▒yor. 82 graml─▒k meteoritin ilkel G├╝ne┼č SistemiÔÇÖnin izlerine ev sahipli─či yapt─▒─č─▒na ve bu sayede de bilim insanlar─▒na, gezegenlerin ve di─čer g├Âk cisimlerinin nas─▒l olu┼čtuklar─▒na dair ipu├žlar─▒ sunabilece─čine inan─▒l─▒yor.

Bu yeni ├žal─▒┼čmada ara┼čt─▒rmac─▒lar meteoriti sinkrotron radyasyonu temelli X-─▒┼č─▒n bilgisayarl─▒ nanotomografi kullanarak incelediler. Bunu yaparken 10 mikron geni┼člikte a┼č─▒r─▒ k├╝├ž├╝k g├Âzenekler ke┼čfettiler. Ara┼čt─▒rmac─▒lar bu g├Âzeneklerin fosille┼čmi┼č buz kristallari, ya da daha do─čru ┼čekilde s├Âylemek gerekirse; bir zamanlar buz kristalleri i├žeren meteoritin y├╝zeyindeki k├╝├ž├╝k girintiler olduklar─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorlar. Ara┼čt─▒rmac─▒lar bu g├Âzeneklerin meteorit kar hatt─▒n─▒, yani G├╝ne┼čÔÇÖi ├ževreleyen ve s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n meteoritlerin ├╝zerindeki buzu eritti─či bir s─▒n─▒r─▒ g├Âsteren sanal bir k├╝reyi ge├žti─činde olu┼čtu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorlar.

Ara┼čt─▒rmac─▒lar bu g├Âzeneklerde ayn─▒ zamanda, su ve meteoriti olu┼čturan kayadaki maddeler aras─▒ndaki etkile┼čimlerin sonucu olan mineral olu┼čumunun da kan─▒tlar─▒n─▒ bulduklar─▒n─▒ belirtiyorlar. Ama ara┼čt─▒rmac─▒lar g├Âzeneklerde, bulduklar─▒ miktarda minerali ├╝retmeye yetecek kadar su olmayabilece─čini de ekliyorlar. Ekibe g├Âre bu, ana g├Âvdenin (meteoritin bir zamanlar daha b├╝y├╝k bir cismin par├žas─▒ oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝l├╝yor) heterojen oldu─čunun bir i┼čareti. Ana g├Âvde kar hatt─▒n─▒ ge├žerken y├╝zeydeki buzun eriyip da─č─▒lm─▒┼č olaca─č─▒n─▒ da ├Âne s├╝r├╝yorlar. Bu da ├žekirdekte, d─▒┼č katmanlara g├Âre daha fazla su ya da buz i├žeri─či bulunmas─▒yla sonu├žlanm─▒┼č olmal─▒. D├╝nyaÔÇÖdaki suyun buraya nas─▒l geldi─čini daha iyi anlamam─▒z─▒ sa─člayabilece─či i├žin b├Âyle bir ke┼čfin ├Ânemli oldu─čunu iddia ediyorlar. Ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n bulgular─▒, meteoritin G├╝ne┼č SistemiÔÇÖnde san─▒landan daha uzaktan gelmi┼č olmas─▒ gerekti─čine i┼čaret ediyor.