┼×u Galaksi Ne Kadar Uzakta?

Engin Katalog Cevaplara Sahip

624

Bir grup ara┼čt─▒rmac─▒, astronomlar─▒n SamanyoluÔÇÖnun ├Âtesindeki on binlerce galaksinin ger├žek uzakl─▒klar─▒n─▒ bulmas─▒na yard─▒mc─▒ olmak ad─▒na ├Âzel bir katalog derlediler.

 | Uzaydan Haberler
Bu grafik 100 milyondan fazla galaksiye dair bilgi ta┼č─▒yan bir ├ževrimi├ži bilgi havuzu olan NASA/IPAC Galaksi D─▒┼č─▒ Veri Taban─▒’nda (NED) bulunan b├╝t├╝n kozmik ─▒┼č─▒k kaynaklar─▒n─▒ g├Âsteriyor. G├Ârsel: NASA/JPL-Caltech

NED-D olarak adland─▒r─▒lan katalog, yaln─▒zca bu galaksileri ara┼čt─▒rmak i├žin de─čil, ayn─▒ zamanda evrenin her yan─▒na milyarlarca ba┼čka galaksiye olan uzakl─▒klar─▒ belirlemek i├žin de kritik bir kaynak. B├╝y├╝meye devam ettik├že, astronomlar hem evrenin ne kadar b├╝y├╝k oldu─čunu hem de hangi h─▒zda b├╝y├╝d├╝─č├╝n├╝ hesaplamada her zamankinden daha fazla kesinlik i├žin gittik├že daha fazla bu katalo─ča bel ba─člayacaklar. NED-D, 100 milyondan fazla galaksiye dair bilgi i├žeren ├ževrim i├ži bilgi havuzu NASA/IPAC Galaksi D─▒┼č─▒ Veri Taban─▒ÔÇÖn─▒n (NED) bir par├žas─▒.

NED ekibinin ├╝yesi, NED-DÔÇÖnin k├╝rat├Âr├╝ ve veri taban─▒na dair The Astronomical JournalÔÇÖde yay─▒nlanan yeni raporun ba┼čyazar─▒ Ian Steer, ÔÇťGalaksilere uzakl─▒klar─▒n bu katalo─čunu astronomi camias─▒ i├žin de─čerli bir kaynak olarak sunmaktan heyecan duyuyoruzÔÇŁ diyor. ÔÇťKozmik bir cismin uzakl─▒─č─▒n─▒ anlamak, ├Âzelliklerini anlaman─▒n anahtar─▒.ÔÇŁ

Steer ve meslekta┼člar─▒ makaleyi Ocak ay─▒nda Grapevine, TexasÔÇÖta Amerikan Astronomi CemiyetiÔÇÖnin 229ÔÇÖuncu toplant─▒s─▒nda sundular.

Kozmik Mesafeler

 | Uzaydan Haberler
Bu Hubble g├Ârselinde bir Sefeid de─či┼čeni olann RS Puppis g├Âr├╝lmekte. RS Puppis 40 g├╝nl├╝k bir de─či┼čim periyoduna sahip. Sefeid de─či┼čenleri uzak galaksilerin mesafelerinin hesaplanmas─▒nda ├Ânemliler. G├Ârsel: ESA/Hubble

Di─čer galaksiler a┼č─▒r─▒ uzak olduklar─▒ i├žin bize uzakl─▒klar─▒n─▒ ├Âl├žebilece─čimiz kadar uzun bir mez├╝r mevcut de─čil. Astronomlar bunun yerine mesafenin g├Âstergesi olarak Tip Ia s├╝pernovalar ve Sefeid de─či┼čenleri olarak adland─▒r─▒lan zonklayan y─▒ld─▒zlar gibi a┼č─▒r─▒ derecede parlak cisimlere g├╝veniyorlar. Bilim insanlar─▒ uzaktaki bir galaksinin ne kadar uzak oldu─čunu hesaplamak i├žin cisimlerin uzakl─▒klar─▒yla yay─▒nlanan toplam enerji gibi di─čer ├Âzellikleri aras─▒nda bilinen matematiksel ili┼čkileri kullan─▒yorlar. NED-D bu gibi mesafeleri tahmin etmek i├žin art─▒k yetmi┼čten fazla g├Âsterge oldu─čunu ortaya koydu.

NED-D 2005 y─▒l─▒nda Steer taraf─▒ndan bir araya getirilen k├╝├ž├╝k bir veri taban─▒ olarak ba┼člad─▒. Steer ertesi y─▒l g├╝nl├╝k olarak ├ževrim i├ži g├Ânderilen ├žal─▒┼čmalar─▒ inceleyerek, yeni hesaplanan mesafe tahminlerini tan─▒mlayarak ve eski verilerin yeni analizlerini yaparak veri taban─▒n─▒ in┼ča etmek i├žin NEDÔÇÖde g├Ârev yapmaya ba┼člad─▒.

On y─▒ldan biraz daha ├Ânceki m├╝tevaz─▒ ba┼člang─▒c─▒ndan bu yana NED-D art─▒k 77,000ÔÇÖden fazla galaksi i├žin 166,000ÔÇÖden daha fazla mesafe hesab─▒yla birlikte baz─▒ son derece uzak s├╝pernovalar ve enerjik gama ─▒┼č─▒n patlamalar─▒na dair hesaplara ev sahipli─či yap─▒yor. Ara┼čt─▒rmac─▒lar taraf─▒ndan bug├╝ne kadar y├╝zlerce ├žal─▒┼čmada NED-DÔÇÖye at─▒fta bulunuldu.

Astronomi literat├╝r├╝nde yay─▒nlanan gittik├že daha fazla say─▒da uzakl─▒k hesab─▒ i├žin alternatife ihtiya├ž b─▒rakmayan bir tablo sa─člaman─▒n yan─▒ s─▒ra NED-D, elbette daha geni┼č kapsaml─▒ NED de, ÔÇťke┼čif motorlar─▒ÔÇŁ olarak da hizmet edebilir. ─░nan─▒lmaz miktarlarda incelenebilir veriyi toparlayan bilgi havuzlar─▒, bilim insanlar─▒n─▒n aksi halde g├Âzlemler tufan─▒nda kaybolacak tuhaf ve egzotik fenomenleri belirlemesini sa─člayabilir. Buna bir ├Ârnek olarak NED veri taban─▒ndaki neredeyse bir milyon galaksi aras─▒nda ÔÇťs├╝per parlakÔÇŁ spiral galaksilerin NED ekibi ├╝yeleri taraf─▒ndan ke┼čfi g├Âsterilebilir.

Steer ÔÇťNED ve NED-D dahil ili┼čkili veri tabanlar─▒, veri arama servislerinden bilim i├žin me┼čru ke┼čif motorlar─▒na d├Ân├╝┼čme s├╝recindelerÔÇŁ diyor. ÔÇťAstronomlar bug├╝n NEDÔÇÖi kullanarak ÔÇťb├╝y├╝k veriÔÇŁ da─člar─▒n─▒ inceleyebilir ve evrenimize dair yeni ve muhte┼čem bak─▒┼č a├ž─▒lar─▒ bulabilirler.ÔÇŁ