Rosetta Organik Molek├╝ller Buldu

747

RosettaÔÇÖn─▒n tozlar─▒ analiz eden COSIMA (Kuyruklu y─▒ld─▒z ─░kincil ─░yon K├╝tle Analiz├Âr├╝) cihaz─▒ 67P/Churyumov-Gerasimenko kuyruklu y─▒ld─▒z─▒ndan sa├ž─▒lan toz par├žac─▒klar─▒n─▒n i├žinde ilk kez kesin olarak kompleks karbon i├žeren molek├╝l formunda kat─▒ organik maddeler tespit etti.

Daha ├Ânce kuyruklu y─▒ld─▒z─▒n y├╝zeyinde PhilaeÔÇÖdeki cihazlar ve RosettaÔÇÖn─▒n ROSINA cihaz─▒ taraf─▒ndan organik maddeler tespit edilmi┼čti ancak her iki durumda da buzlar─▒n s├╝blimle┼čmesinden kaynakl─▒ gaz formundayd─▒lar.

Hedeflerinin yan─▒ndan y├╝ksek h─▒zlarda ge├žen, par├žac─▒klar─▒ da─č─▒tan ve karakterizasyonu zorla┼čt─▒ran ├Ânceki kuyruklu y─▒ld─▒z g├Ârevleri taraf─▒ndan varl─▒klar─▒n─▒n yaln─▒zca i┼čaretlerine rastlanm─▒┼čt─▒. Ama Kuyruklu Y─▒ld─▒z 67P/C-GÔÇÖnin y├Âr├╝ngesindeki Rosetta d├╝┼č├╝k h─▒zlarda hareket ederek toz par├žac─▒klar─▒n─▒ yakalayabilir.

esa_rosetta_cosima_kenneth_juliette | Uzaydan Haberler
COSIMA taraf─▒ndan toplanan ve analiz edilen ve karbon temelli organiklerin izlerini ta┼č─▒yan toz par├žac─▒klar─▒ndan ikisi, Kenneth ve JulietteÔÇÖin optik g├Âr├╝nt├╝s├╝. S─▒ras─▒yla May─▒s ve Ekim 2015ÔÇÖte elde edilmi┼člerdi. (ESA/Rosetta/MPS – COSIMA Tak─▒m─▒ ─░├žin MPS/CSNSM/UNIBW/TUORLA/IWF/IAS/ESA/BUW/MPE/LPC2E/LCM/FMI/UTU/LISA/UOFC/vH&S/ Fray et al (2016)

ÔÇťAnalizlerimiz karbonun beklenenden ├žok daha kompleks bir yap─▒da oldu─čunu g├ÂsteriyorÔÇŁ diyor NatureÔÇÖda yay─▒nlanan ve sonu├žlar─▒ a├ž─▒klayan makalenin yazarlar─▒ndan Herv├ę Cottin. ÔÇť O kadar kompleks ki, d├╝zg├╝n bir form├╝l ya da isim bile veremiyoruz!ÔÇŁ

Rosetta’n─▒n Kuyruklu Y─▒ld─▒z─▒ Ya┼čam─▒n Malzemelerini Ta┼č─▒yor

COSIMA ekibinin s├Âyledi─čine g├Âre makalede g├Âsterilen yedi par├žac─▒─č─▒n organik imzalar─▒, ┼ču ana kadar incelenen iki y├╝zden fazla toz par├žas─▒n─▒ temsil ediyor.

Karbon, daha ├Ânceden varl─▒─č─▒ bildirilen sodyum, magnezyum, al├╝minyum, silikon, kalsiyum ve demir gibi elementlerle kar─▒┼čm─▒┼č durumda ve D├╝nyaÔÇÖya d├╝┼čen karbonlu kondrit meteoritlerdeki ├ž├Âz├╝nmez organik maddelere benzer ├žok b├╝y├╝k makromolek├╝ler yap─▒larda ba─članm─▒┼č durumdalar ancak arada b├╝y├╝k bir fark var; kuyruklu y─▒ld─▒z ├Ârneklerinde meteoritlere g├Âre ├žok daha fazla hidrojen bulunuyor.

Ancak bu tip meteoritler, asteroidler gibi ciddi anlamda iyi i┼členmi┼č kaynak yap─▒larla ili┼čkili olduklar─▒ i├žin, hidrojenlerini s─▒cakl─▒k nedeniyle kaybettiklerini d├╝┼č├╝nmek mant─▒kl─▒. Kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda, kuyruklu y─▒ld─▒zlar hidrojenlerini tutacak ┼čekilde bu kadar y├╝ksek s─▒cakl─▒klardan korunmu┼č olabilirler ve bu nedenle daha ilkel maddeler i├žeriyor olmal─▒lar.

presentation1 | Uzaydan Haberler
Toz par├žac─▒klar─▒ Kenneth ve JulietteÔÇÖin COSIMA taraf─▒ndan belirlenen spektrumlar─▒n─▒n Murchison kondrit meteoritindeki organik madde (├ç├Âz├╝nmeyen Organik Madde, IOM) kompozisyonuyla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lmas─▒. Hidrojen (H), Sodyum (Na), Silikon (Si), ve Demir (Fe) taramalar─▒ da belirtilmi┼čtir. K─▒rm─▒z─▒ spektrumlar kuyruklu y─▒ld─▒z par├žac─▒klar─▒nda, siyah olanlar ise yanlar─▒nda ├Âl├ž├╝lm├╝┼čt├╝r ve cihaz─▒n kendisini temsil ederler. (ESA/Rosetta/MPS – COSIMA Tak─▒m─▒ ─░├žin MPS/CSNSM/UNIBW/TUORLA/IWF/IAS/ESA/BUW/MPE/LPC2E/LCM/FMI/UTU/LISA/UOFC/vH&S/ Fray et al (2016)

Tak─▒m ayn─▒ zamanda meteorit analizleri ve laboratuar sim├╝lasyonlar─▒yla, Kuyruklu Y─▒ld─▒z 67P/C-GÔÇÖde bulunan ├žok k├╝├ž├╝k molek├╝llerden a─č─▒r (ya da ÔÇśy├╝ksek molek├╝ler a─č─▒rl─▒kÔÇÖ) organiklere kadar geni┼č bir aral─▒ktaki organik maddeleri tan─▒mlamay─▒ planl─▒yor.

RosettaÔÇÖn─▒n ROSINA ve PhilaeÔÇÖnin PTOLEMY ve COSAC ara├žlar─▒ ├žok say─▒da d├╝┼č├╝k molek├╝ler a─č─▒rl─▒kl─▒ u├žucu organik molek├╝ller tespit etmi┼č olsalar da, COSIMA toz par├žac─▒klar─▒nda sadece aralar─▒nda hi├žbir ┼čey olmayan ├žok b├╝y├╝k karbon i├žeren makromolek├╝ller buldu. Bu durum kuyruklu y─▒ld─▒zda d├╝┼č├╝k a─č─▒rl─▒kl─▒ u├žucu ve daha a─č─▒r dayan─▒kl─▒ karbonlu maddeler i├žin potansiyel olarak farkl─▒ kaynaklar tespit edildi─čini g├Âsteriyor olabilir.

ÔÇťBu toz par├žac─▒klar─▒nda g├Ârd├╝─č├╝m├╝z organik maddelerin ilkel gezegenimsi bulutsu bir araya gelmeden ├Ânce y─▒ld─▒zlar aras─▒ ortamda m─▒ yoksa G├╝ne┼č SistemiÔÇÖnin erken d├Ânemlerinde ilkel gezegen olu┼čum diskinde mi yarat─▒ld─▒klar─▒n─▒ bilmesek de, COSIMAÔÇÖn─▒n toz par├žac─▒klar─▒ erken d├Ânem olu┼čum s├╝re├žlerine tan─▒kl─▒k ediyor, kuyruklu y─▒ld─▒z─▒n bizzat kendisi de dahil,ÔÇŁ diyor makalenin bir di─čer yazar─▒ olan Nicolas Fray.

ÔÇťBu par├žac─▒klar, COSIMA taraf─▒ndan ÔÇťyakalanmadanÔÇŁ g├╝nler ya da haftalar ├Ânce serbest kalana kadar milyarlarca y─▒l boyunca saf ve el de─čmemi┼č ┼čekilde kald─▒lar,ÔÇŁ diye ekliyor COSIMAÔÇÖn─▒n ba┼č ara┼čt─▒rmac─▒s─▒ Martin Hilchenbach. ÔÇťSonu├žlar, Kuyruklu Y─▒ld─▒z 67P/C-GÔÇÖnin G├╝ne┼č SistemiÔÇÖnin erken d├Ânemlerinden en ilkel maddelerden bir k─▒sm─▒n─▒ i├žerdi─či resme ekleniyor.ÔÇŁ

 

Kaynaklar:

Kuyruklu Y─▒ld─▒z 67P/Churyumov-Gerasimenko’nun par├žac─▒klar─▒ndaki y├╝ksek molek├╝l a─č─▒rl─▒kl─▒ organik maddeler” N. Fray et al; Nature

Avatar photo
G├Âky├╝z├╝ne, tarihe ve havac─▒l─▒─ča tutkun. ─░nsano─člu'nun, Evren denen b├╝t├╝n i├žerisinde, zaman ve mekan ile s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č bir par├ža oldu─čuna, ve d├╝┼č├╝ncelerimizin ve de duygular─▒m─▒z─▒n geriye kalan her ┼čeyden ba─č─▒ms─▒z oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝z bu hayal hapishanesinden kurtulman─▒n sadece, sevgi ├žemberimizi t├╝m canl─▒lar─▒ ve sahip oldu─ču b├╝t├╝n g├╝zelli─čiyle do─čay─▒ i├žine alacak kadar geni┼čletmekle m├╝mk├╝n olabilece─čine inanan.