Merhaba Uzayl─▒, Biz Dostuz

Evrene G├Ânderilen K─▒sa Mesaj: Arecibo Mesaj─▒

908

Arecibo mesaj─▒, d├╝nya d─▒┼č─▒ medeniyetlerin ula┼čaca─č─▒ ve ├ž├Âzece─či umuduyla molek├╝ler k├╝me M13ÔÇÖe g├Ânderilmi┼č, insanl─▒k ve D├╝nyaÔÇÖya dair temel bilgiler i├žeren 1974 tarihli y─▒ld─▒zlararas─▒ bir radyo mesaj─▒yd─▒. Mesaj uzaya frekans d├╝zenlemeli radyo dalgalar─▒ kullan─▒larak 16 Kas─▒m 1974ÔÇÖte bir kereli─čine g├Ânderildi. Mesaj 1679 ikili rakamdan olu┼čuyordu ve 210 byte b├╝y├╝kl├╝─č├╝ndeydi. 1.000 kW g├╝c├╝yle 2.380 MHz frekans─▒nda yap─▒lan, frekanstaki 10 Hz de─či┼čimlerle mod├╝le edilen yay─▒n toplamda ├╝├ž dakikadan daha k─▒sa s├╝rm├╝┼čt├╝.

Eski G├╝nler

Eski g├╝nlerde (bununla 80ÔÇÖli ve 90ÔÇÖl─▒ y─▒llar─▒ kastediyorum) bilgi ger├žekten de─čerliydi. T├╝m insanl─▒─č─▒n bilgisinin tamam─▒na parma─č─▒n─▒z─▒n bir hareketiyle ula┼čmak m├╝mk├╝n de─čildi. Yine de bilgi sistematik olarak ansiklopediÔÇÖlerde toplan─▒yordu.

Benim de ba┼čucumda duran, aile yadig├ór─▒ bir ansiklopedi setim vard─▒ ve ├Âzellikle geceleri bunlar─▒ okuyarak uzun saatler harcard─▒m. Benim i├žin, bilginin ger├žekten parmaklar─▒m─▒n ucunda oldu─ču ve elimden geldi─čince fazlas─▒na ula┼čmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m, ufuk a├ž─▒c─▒ bir zamand─▒.

Bu benim i├žin uzun bir yolun ba┼člang─▒c─▒yd─▒, EvrenÔÇÖin atomlar─▒ bir arada e┼čsiz bir ┼čekilde harekete ge├žiri┼činin ve ├ževrelerindeki d├╝nya hakk─▒nda d├╝┼č├╝nmeye ba┼člamalar─▒n─▒n bir ├Ârne─či. ┼×a┼č─▒rt─▒c─▒, ger├žekten. Bir kaya da ayn─▒ zamanda EvrenÔÇÖin beraber harekete ge├žirdi─či atomlar─▒n bir toplam─▒, ama e─čer bir kaya da Evren hakk─▒nda d├╝┼č├╝n├╝yorsa, d├╝┼č├╝ncelerinin neler olabilece─čine dair pek bir fikrim yok. Bir ornitorenk kayadan daha fazla d├╝┼č├╝nebilir, ama bir ornitorenk grubunun Cuma ak┼čam─▒ ne yapacaklar─▒na dair ne konu┼čtuklar─▒n─▒ bilmiyorum. Di─čer yandan insanlar─▒n, muhtemelen kendine has bir d├╝┼č├╝nce yap─▒s─▒ var; biz sorular sorar─▒z ve daha sonra bunlar─▒ cevaplar─▒z.

├ľzellikle ilgimizi ├žeken bir konu da ya┼čam ve kendi var olu┼čumuz. Ya┼čam─▒n kayna─č─▒ nedir? Ba┼čka yerlerde de ya┼čam var m─▒? Zeki canl─▒lar var m─▒ (bu d├╝nyada ya da di─čerlerinde)? D├╝nya d─▒┼č─▒ zeki canl─▒larla konu┼čabilir miyiz? Bunlar hen├╝z b├╝y├╝k oranda cevaplanamam─▒┼č ve ansiklopedilerimizde yer almayan B├ťY├ťK D├ť┼×├ťNCELER ÔÇô sert sorular.

Bazen ya┼čamla dolup ta┼čan bir galakside ya┼čaman─▒n nas─▒l bir ┼čey olabilece─čini d├╝┼č├╝n├╝r├╝m. Devasa ve ─▒ss─▒z EvrenÔÇÖdeki tek zeki canl─▒lar olmad─▒─č─▒m─▒z─▒ hayal edin. Birbirimizle nas─▒l ileti┼čim kurard─▒k? Y─▒ld─▒zlar aras─▒ndaki mesafeler ├žok b├╝y├╝k, ve tek bir insan ├Âmr├╝nde kat edilemeyecek kadar uzak (uzayl─▒lar─▒n ├Âmr├╝ ne kadar kim bilir!). ┼×ansl─▒y─▒z ki ba┼čka bir ileti┼čim yolu var ÔÇô biz buna ÔÇť radyo astronomiÔÇŁ diyoruz. D├╝nyaÔÇÖdan uzay─▒n derinliklerine mesajlar yay─▒nlayabilir ve bir cevap bekleyebiliriz.

New Mexico, Socorro yak─▒nlar─▒ndaki ├çok B├╝y├╝k S─▒ra(VLA) | Uzaydan Haberler'y─▒ olu┼čturan radyo teleskoplardan birka├ž─▒. VLA D├╝nya ├╝zerindeki ├Ânemli radyo astronomi g├Âzlemevlerinden birisidir. (G├Ârsel: S. Larson)
New Mexico, Socorro yak─▒nlar─▒ndaki ├çok B├╝y├╝k S─▒ra(VLA)’y─▒ olu┼čturan radyo teleskoplardan birka├ž─▒. VLA D├╝nya ├╝zerindeki ├Ânemli radyo astronomi g├Âzlemevlerinden birisidir. (G├Ârsel: S. Larson)

Ben kendi hayallerimde hep medeni uzayl─▒ dostlar─▒m─▒za ne yollayabilece─čimizi d├╝┼č├╝nm├╝┼č├╝md├╝r. Biz, insan ─▒rk─▒, Encyclopaedia GalacticaÔÇÖya, SamanyoluÔÇÖnda ya┼čayan milyonlarca zeki medeniyetin birle┼čik bilgisine ne katabiliriz? Galaksideki bilgilerin birle┼čimi olan ansi6xv07-buz-parmak | Uzaydan Haberlerklopedilerden biri olan WikipediaÔÇÖn─▒n b├╝t├╝n i├žeri─čini yollamak d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Her ┼čey ayn─▒ olsa bile, bu muhtemelen zaman kayb─▒ olurdu, ├ž├╝nk├╝ ─░ngilizce (ya da yery├╝z├╝nde konu┼čulan ba┼čka herhangi bir dil) Evrensel Dil de─čil. Dahas─▒, hi├ž de─čilse de, ├žok az uzayl─▒ ansiklopedilerdeki k├╝lt├╝rel i├žeri─čin anlam─▒n─▒ ve ayr─▒nt─▒s─▒n─▒ anlayacakt─▒r. Sonu├žta Buzparmak dondurmas─▒ hakk─▒ndaki ba┼čl─▒k bir ÔÇťErbo─čaÔÇÖl─▒ÔÇŁn─▒n ne i┼čine yarayabilir ki?

Matemati─či Kullanmak

Ama g├Âr├╝nen o ki, baz─▒ nedenlerden dolay─▒ incelikli ve kolay anla┼č─▒lamayan ve her ┼čeyi anlatan bir dil mevcut. Buna matematik ve bundan olu┼čturulmu┼č evrensel s├Âzl├╝─če de bilim ┬ádeniyor. Zeki ya┼čamla ilgili varsay─▒mlar─▒m─▒zdan birisi, teknolojik olarak ilerlemi┼č olmak i├žin, ayn─▒ insan ─▒rk─▒n─▒n yapt─▒─č─▒ gibi Do─čaÔÇÖn─▒n temel kanunlar─▒n─▒ ke┼čfetmi┼č ve anlam─▒┼č olmalar─▒n─▒n gerekece─či. Do─čaÔÇÖn─▒n kanunlar─▒n─▒ ┬áanlamak ve a├ž─▒klamak ve ├Âzellikle de teknolojik kullan─▒m─▒ derinlemesine bir matematik bilgisi gerektirecek.

calvinufoslandhere | Uzaydan Haberler
Uzayl─▒larla konu┼čman─▒n pek ├žok yolu d├╝┼č├╝n├╝lebilir. (Calvin&Hobbes, Bill Watterson)

O halde matemati─či kullanmay─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsak, y─▒ld─▒zlara g├Ânderilebilecek, ve anla┼č─▒labilecek bir mesaj olu┼čturmak i├žin az say─▒da temel prensipleri kullanabiliriz. Bunun i├žin kullan─▒labilecek iyi fikirlerden birisi genellikle matematik├ži Karl Friedrich GaussÔÇÖa ithaf edilir. ├ľnerilen d├╝┼č├╝nce bizim Pisagor teoremine dair anlay─▒┼č─▒m─▒z─▒ g├Âsteren temel geometrik elementlerin ┼čekil ve formlar─▒nda uzun s─▒ralar halinde a─ča├žlar dikmekti. 1840 y─▒l─▒nda Joseph von Littrow, Sahra ├ž├Âl├╝nde ├žok b├╝y├╝k ├žukurlar kazmay─▒, i├žlerini kerosenle doldurmay─▒┬á ve gece vakti ate┼če vermeyi ├Ânermi┼čti. ├çukurlar Ay ya da Mars gibi yak─▒n d├╝nyalardan g├Âr├╝lebilecek kadar b├╝y├╝k olacakt─▒.

D├╝nya d─▒┼č─▒ medeniyetlerle ileti┼čim i├žin matematik kullan─▒m─▒na dair modern bir yakla┼č─▒m Amerikal─▒ astronom Frank Drake taraf─▒ndan ├žal─▒┼č─▒ld─▒. Drake ÔÇťgirizgah olmadan ileti┼čimÔÇŁe ilgi duyuyordu ve temel matematik prensipleriyle bir mesaj olu┼čturuldu─ču takdirde elde edilen bir mesaj─▒ de┼čifre etmek i├žin girizgaha ihtiya├ž duyulmayaca─č─▒n─▒ varsayd─▒. DrakeÔÇÖin 1962ÔÇÖdeki ortaya koydu─ču uzayl─▒lardan gelen radyo sinyallerini tespit etmek i├žin radyo g├Âzlem projesi Project OzmaÔÇÖdan sonra b├╝y├╝k bir tart─▒┼čma ba┼člad─▒. Pek ├žok ki┼či, uzayl─▒lar bize ansiklopedilerinden bilgiler yay─▒nlasalar ve biz bunlar─▒ tespit etsek bile de┼čifre edemeyece─čimizi iddia ediyordu. Dahas─▒, e─čer biz kendi ansiklopedi bilgilerimizi uzaya yay─▒nl─▒yor olsayd─▒k, d├╝nya d─▒┼č─▒ bir zeka bu mesaj─▒ de┼čifre edebilecek miydi?

Bu soru DrakeÔÇÖin ilgisini ├žekti ve gizli bir iddia ortaya att─▒. D├╝nyaÔÇÖdaki ├žok say─▒da bilim insan─▒na yaz─▒s─▒z bir zarf i├žerisinde ├╝zerinde sadece 1 ve 0ÔÇÖlardan olu┼čan bir dizi bulunan bir ka─č─▒t yollad─▒. Herhangi bir a├ž─▒klama, talep, ya da talimat yoktu. Sadece rakam dizisi. Rakam dizisini alan her bir ki┼či DrakeÔÇÖin i├žerisine ┼čifreledi─či bir mesaj elde etti.

drakefirstmessage | Uzaydan Haberler
Girizgah olmadan ileti┼čim i├žin Drake’in orijinal g├Ârsel mesaj─▒ (G├Ârsel: D. Vakoch, in Mercury – Mart 1999)

DrakeÔÇÖin mesaj─▒n─▒ olu┼čturmakla ortaya koydu─ču ├Ânerme radyo dalgalar─▒yla yay─▒lan bilgiyi elde edebilecek d├╝zeyde teknik yeterli─či olan her medeniyetin anlayabilece─či belirli temel matematik kavramlar─▒n bulundu─čuydu. B├Âyle bir kavram bir ├žemberin alan─▒yla yar─▒ ├žap─▒n karesinin ili┼čkisidir ( pi say─▒s─▒ 3.1411592654 yoluyla ili┼čkilidirler). DrakeÔÇÖin de denemesinde kulland─▒─č─▒ bu tip ba┼čka bir kavram asal say─▒lard─▒r. Her say─▒ asal say─▒lar─▒ olarak adland─▒r─▒lan bir dizi b├Âl├╝nemeyen say─▒ya b├Âl├╝nebilir. Katsay─▒lar ba┼čka bir say─▒ elde etmek i├žin birlikte ├žarpman─▒z gereken say─▒lard─▒r. Katsay─▒lar─▒ her g├╝n her an kullan─▒yoruz.

DrakeÔÇÖin mesaj─▒n─▒ olu┼čturmakla ortaya koydu─ču ├Ânerme radyo dalgalar─▒yla yay─▒lan bilgiyi elde edebilecek d├╝zeyde teknik yeterli─či olan her medeniyetin anlayabilece─či belirli temel matematik kavramlar─▒n bulundu─čuydu. B├Âyle bir kavram bir ├žemberin alan─▒yla yar─▒ ├žap─▒n karesinin ili┼čkisidir ( pi say─▒s─▒ 3.1411592654 yoluyla ili┼čkilidirler). DrakeÔÇÖin de denemesinde kulland─▒─č─▒ bu tip ba┼čka bir kavram asal say─▒lard─▒r. Her say─▒ asal say─▒lar─▒ olarak adland─▒r─▒lan bir dizi b├Âl├╝nemeyen say─▒ya b├Âl├╝nebilir. Katsay─▒lar ba┼čka bir say─▒ elde etmek i├žin birlikte ├žarpman─▒z gereken say─▒lard─▒r. Katsay─▒lar─▒ her g├╝n her an kullan─▒yoruz.

Peki mesaj neydi? 1 ve 0ÔÇÖlar dizisiydi. Ka─č─▒t ├╝zerinde, 1ÔÇÖler ve 0ÔÇÖlar ┼čeklinde yaz─▒lm─▒┼čt─▒ ve kurnaz okuyucunun burada kar┼č─▒ ├ž─▒kmas─▒ gerekir-ÔÇťUzayl─▒lar bizim alfabemizi bilmiyorlar! 1 veya 0ÔÇÖ─▒n ne oldu─čunu nereden bilecekler?ÔÇŁ┬á D├╝nya d─▒┼č─▒ varl─▒klarla ileti┼čimin do─čas─▒ gere─či, radyo sinyaller g├Ânderiyor olaca─č─▒z. Yaz─▒l─▒ bir 1ÔÇÖler ve 0ÔÇÖlar dizisi, kapal─▒ ya da a├ž─▒k, y├╝ksek ya da d├╝┼č├╝k sesli, yukar─▒ ya da a┼ča─č─▒ sinyaller serisi olarak g├Ânderilebilir. ├ľnemli olan uzayl─▒lar─▒n sinyallerimizi okuduklar─▒nda iki birbirinden farkl─▒ iki durum g├Âr├╝yor olmalar─▒d─▒r.

1ÔÇÖler (sinyal a├ž─▒k) ve 0ÔÇÖlar (sinyal kapal─▒) ile olu┼čturulan bir mesaj─▒n ÔÇť1ÔÇŁ ve ÔÇť0ÔÇŁ karakterleri yaz─▒lmadan nas─▒l nas─▒l kodlanabilece─čini g├Âsteren vuru┼člu bir radyo sinyali (G├Ârsel: S. Larson) | Uzaydan Haberler
1ler sinyal a├ž─▒k ve 0lar sinyal kapal─▒ ile olu┼čturulan bir mesaj─▒n 1 ve 0 karakterleri yaz─▒lmadan nas─▒l nas─▒l kodlanabilece─čini g├Âsteren vuru┼člu bir radyo sinyali G├Ârsel S Larson

DrakeÔÇÖin denemesinin dikkat ├žeken sonucu bilmecenin g├Ânderildi─či herkesin onu de┼čifre edebilmesiydi. ─░lk bak─▒┼čta, bir 1ÔÇÖler ve 0ÔÇÖlar dizisi modern dijital bilgisayarlarda kullan─▒lana benzer bir ├že┼čit ikili numaraland─▒rma ya da harfleme sistemi olarak g├Âr├╝nebilir, ama bizimkine benzer bir yaz─▒l─▒ alfabeleri olmas─▒ ihtimali olduk├ža d├╝┼č├╝k oldu─ču i├žin bu uzayl─▒lar─▒n kolayca ├ž├Âzebilecekleri bir bilgi olmazd─▒. DrakeÔÇÖin fikrinin anahtar─▒, numaralar─▒n bir resimdeki pikselleri temsil etmesiydi.

DrakeÔÇÖin denemesi g├Âsterdi ki girizgah olmadan ileti┼čim uygulanabilir bir fikirdi ve D├╝nya gezegeninin 1974ÔÇÖte Porto RikoÔÇÖda bulunan Arecibo Radyo TeleskobuÔÇÖndan galaksiye (yakla┼č─▒k 24.000 ─▒┼č─▒k y─▒l─▒ uzakl─▒kta, Herk├╝l Tak─▒my─▒ld─▒z─▒ÔÇÖnda bulunan k├╝resel k├╝me M13ÔÇÖe do─čru) g├Ânderdi─či sinyalin temeliydi.

Solda Porto RikoÔÇÖda tabiat─▒n ortas─▒na in┼ča edilmi┼č 300 metrelik Arecibo Radyo Teleskopu. Sa─čda Herk├╝lÔÇÖde, D├╝nyaÔÇÖdan 24.000 ─▒┼č─▒k y─▒l─▒ uzaktaki k├╝resel k├╝me M13.  | Uzaydan Haberler
Solda Porto RikoÔÇÖda tabiat─▒n ortas─▒na in┼ča edilmi┼č 300 metrelik Arecibo Radyo Teleskopu. Sa─čda Herk├╝lÔÇÖde, D├╝nyaÔÇÖdan 24.000 ─▒┼č─▒k y─▒l─▒ uzaktaki k├╝resel k├╝me M13.

Peki, mesaj nas─▒l form├╝le edilmi┼čti? ─░nsan ─▒rk─▒ AnsiklopedisiÔÇÖnin hangi par├žas─▒n─▒ i├žeriyordu? Drake pikseller ├Ârg├╝s├╝ ┼čeklinde form├╝le edilen bir mesaj─▒n d├╝zg├╝n ┼čekilde g├Âsterildi─činde bir resim ortaya ├ž─▒karaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝. Mesaj─▒n─▒n ├Ârg├╝ boyunu dikkatlice se├žerek tam olarak iki asal ├žarpan i├žeren bir karakterler miktar─▒ ortaya ├ž─▒kard─▒. 1974 Arecibo Mesaj─▒ toplamda 1679 adet 1ÔÇÖler ve 0ÔÇÖlar dizisiydi. Bu rakamlar i├žin yaln─▒z iki asal ├žarpan var: 1679= 23×73. 1679ÔÇÖu elde etmek i├žin iki say─▒n─▒n ├žarp─▒m─▒ ancak bu ┼čekilde g├Âsterilebilir.

Orijinal Arecibo Mesaj─▒ÔÇÖn─▒n tam i├žeri─či a┼ča─č─▒daki gibiydi:

0000001010101000000000000101000001010000000100100010001000
1001011001010101010101010100100100000000000000000000000000
0000000000011000000000000000000011010000000000000000000110
1000000000000000000101010000000000000000001111100000000000
0000000000000000000001100001110001100001100010000000000000
1100100001101000110001100001101011111011111011111011111000
0000000000000000000000010000000000000000010000000000000000
0000000000001000000000000000001111110000000000000111110000
0000000000000000000110000110000111000110001000000010000000
0010000110100001100011100110101111101111101111101111100000
0000000000000000000001000000110000000001000000000001100000
0000000000100000110000000000111111000001100000011111000000
0000110000000000000100000000100000000100000100000011000000
0100000001100001100000010000000000110001000011000000000000
0001100110000000000000110001000011000000000110000110000001
0000000100000010000000010000010000000110000000010001000000
0011000000001000100000000010000000100000100000001000000010
0000001000000000000110000000001100000000110000000001000111
0101100000000000100000001000000000000001000001111100000000
0000100001011101001011011000000100111001001111111011100001
1100000110111000000000101000001110110010000001010000011111
1001000000101000001100000010000011011000000000000000000000
0000000000000011100000100000000000000111010100010101010101
0011100000000010101010000000000000000101000000000000001111
1000000000000000011111111100000000000011100000001110000000
0011000000000001100000001101000000000101100000110011000000
0110011000010001010000010100010000100010010001001000100000
0001000101000100000000000010000100001000000000000100000000
0100000000000000100101000000000001111001111101001111000

Numara dizisini her bir kenar─▒n uzunlu─ču asal ├žarpanlardan biri olacak ┼čekilde bir karakterler ├Ârg├╝s├╝ ┼čeklinde d├╝zenleyerek bir resim ortaya ├ž─▒kar─▒labilir(1ÔÇÖlerin olu┼čturdu─ču kareleri boyay─▒p 0ÔÇÖlar─▒ bo┼č b─▒rakarak, ya da tam tersi). T├╝m rakamlar dizisini organize etmek i├žin iki yol bulunuyor: 23 rakam uzunlu─čunda ve 73 rakam geni┼čli─činde bir resim yapabilirim, ya da 73 rakam uzunlu─čunda ve 23 rakam geni┼čli─činde bir resim yapabilirim. 1ÔÇÖlerin siyah kareler olarak boyan─▒p 0ÔÇÖlar─▒n bo┼č b─▒rak─▒ld─▒─č─▒ her iki durum da a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir. ─░kisi aras─▒nda dikkate de─čer ┼čekilde farkl─▒l─▒k hemen g├Âze ├žarpmaktad─▒r. 23 sat─▒r ve 73 s├╝tundan olu┼čan resim belirgin bir d├╝zeni olmayan, rastgele dizilmi┼č noktalar toplam─▒ gibi g├Âr├╝n├╝yor.

arecibosideways | Uzaydan Haberler
23 sat─▒r ve 73 kolon halinde d├╝zenlenmi┼č Arecibo mesaj─▒ dizisi. Sa─čda ayn─▒ mesaj boyanm─▒┼č kareler olarak g├Âr├╝l├╝yor; mesajda pek bir d├╝zen yokmu┼č gibi.

Ama 73 sat─▒r ve 23 kolon yaparsan─▒z rakamlar dizisinde bir ├že┼čit d├╝zen oldu─ču ├žok daha a├ž─▒k hale gelmektedir. Yaz─▒l─▒ rakamlarla bile g├Âz├╝n├╝z belirli desenleri alg─▒layacakt─▒r ve boyanm─▒┼č bir diziye d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝nde alg─▒lamak ├žok daha kolay olacakt─▒r.

arecibovertical | Uzaydan Haberler
73 sat─▒r ve 23 kolon ┼čeklinde d├╝zenlenmi┼č Arecibo mesaj─▒ dizisi. Metin haliyle bile desenleri alg─▒layabilirsiniz. Ortada, mesaj desenleri daha belirgin hale getirecek ┼čekilde boyanm─▒┼č ├Ârg├╝ olarak g├Âsteriliyor. Sa─čda ise renkli hali var.

Bunlar─▒n hepsi ne anlama geliyor? Mesaja kodlad─▒─č─▒m─▒z bilgi yukar─▒dan ba┼člayacak ┼čekilde ┼č├Âyledir(kolayl─▒k olmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan renkli versiyon g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒):

Arecibo_message_part_1 | Uzaydan Haberler

1ÔÇÖden 10ÔÇÖa kadar olan numaralar (beyaz pikseller): Mesaj─▒n geri kalan─▒ boyunca numaralar─▒n nas─▒l sunuldu─čunu g├Âsterir. Bir numara g├Âsterilen her yerde pikseller beyazd─▒r.

1 2 3 4 5 6 7 8  9  10
----------------------
0 0 0 1 1 1 1 00 00 00
0 1 1 0 0 1 1 00 00 10
1 0 1 0 1 0 1 01 11 01
X X X X X X X X  X  X <-en ├Ânemsiz rakam i┼čaretleyicisi

Atomlar (mor pikseller): Hidrojen, karbon, azot, oksijen ve fosfor atom numaralar─▒ (her atom t├╝r├╝n├╝ ├Âzel olarak tan─▒mlayan proton say─▒lar─▒). Bunlar ya┼čam─▒n biyokimyasal tan─▒m─▒ i├žin gerekli olan temel atomlard─▒r.

DNA’y─▒ olu┼čturan elementlerin atom numaralar─▒ olan 1, 6, 7, 8 ve 15 say─▒lar─▒ g├Âr├╝n├╝yor.

 

H C N O PArecibo_message_part_2 | Uzaydan Haberler
1 6 7 8 15
----------
0 0 0 1 1
0 1 1 0 1
0 1 1 0 1
1 0 1 0 1
X X X X X

┼×ekerler ve bazlar (ye┼čil pikseller): DNAÔÇÖn─▒n yap─▒ ta┼člar─▒ olan n├╝kleotidleri olu┼čturan ┼čekerlerin ve bazlar─▒n yukar─▒da tan─▒mlanan atomlarla kimyasal form├╝lleri.

Deoksiriboz                Adenin                    Timin                 Deoksiriboz
(C5H7O)                     (C5H4N5)                 (C5H5N2O2)        (C5H7O)

Fosfat                                                                                         Fosfat
(PO4)                                                                                          (PO4)

Deoksiriboz                Sitozin                    Guanin               Deoksiriboz
(C5H7O)                     (C4H4N3O)               (C5H4N5O)          (C5H7O)

Fosfat                                                                                         Fosfat
(PO4)                                                                                          (PO4)

N├╝kleotidler ├Ânce gelen ├žizgide g├Âr├╝nen be┼č atomluk s─▒ralar halinde tarif edilmi┼č. Her s─▒ra n├╝kleotidin DNA i├žerisArecibo_message_part_3 | Uzaydan Haberlerinde yer ald─▒─č─▒ halin molek├╝l form├╝l├╝n├╝ g├Âsteriyor (n├╝kleotidin serbest halini de─čil).

├ľrne─čin, deoksiriboz (DNA’da C5H7O, serbest halde C5H10O4 ) g├Ârselin sol ├╝st├╝nde yer alan n├╝kleotid ┼ču ┼čekilde okunur:

11000
10000
11010
XXXXX
-----
75010

Hidrojenin 7 atomu, karbonun 5 atomu, azotun 0 atomu, oksijenin 1 atomu ve fosforun 0 atomu.

├çift sarmal (mavi pikseller): DNA ├žift sarmal─▒; etraf─▒nda d├Ând├╝─č├╝ say─▒ insan DNAÔÇÖs─▒ndaki bir iplikteki n├╝kleotid say─▒s─▒d─▒r.

11
11
11
11
11
01
11
11
01
11
01
11
10
11
11
01
X

 

Arecibo_message_part_4 | Uzaydan Haberler

1111111111110111 1111101101011110 (ikili)
= 4,294,441,822 (ondal─▒k)

DNA ├žift sarmal─▒; dikey ├žubuk n├╝kleotidlerin say─▒s─▒n─▒ g├Âsteriyor. Tasvir edilen de─čer, mesaj─▒n g├Ânderildi─či 1974’te d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝ ┼čekliyle 4.3 milyard─▒r. ┼×imdilerde insan genomunda 3.2 milyar civar─▒nda baz ├žifti oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝l├╝yor.

 

 

─░nsan Fig├╝r├╝ (k─▒rm─▒z─▒ pikseller): DNA temsil etti─či organizma olan insan fig├╝r├╝nde sona erer. Solda, ortalama insan boyunu temsil eden bir ├žizgi ve numara, sa─čda ise Yery├╝z├╝ÔÇÖndeki toplam insan n├╝fusu yer al─▒yor.Arecibo_message_part_5 | Uzaydan Haberler

        X011011
         111111
X0111    110111
         111011
         111111
         110000
1110 (ikili) = 14 (ondal─▒k)
000011 111111 110111 111011 111111 110110 (ikili)
= 4,292,853,750 (ondal─▒k)

Merkezdeki ├Â─če insan─▒ g├Âsteriyor. Soldaki ├Â─če ortalama erkek insan─▒n boyu olan 1.764 metreyi g├Âsteriyor. Bu, yatay yaz─▒lm─▒┼č ikili 14’├╝n mesaj─▒n dalga boyuyla (126 mm) ├žarp─▒m─▒na kar┼č─▒l─▒k geliyor. Sa─čdaki ├Â─če 1974’teki toplam insan n├╝fusu olan 4.3 milyar─▒ g├Âsteriyor.

G├╝ne┼č Sistemi Haritas─▒ (sar─▒ pikseller): Mesaj─▒n geldi─či g├╝ne┼č sisteminin bir haritas─▒. ├ť├ž├╝nc├╝ gezegen, mesaj─▒ g├Ânderen organizmay─▒ g├Âsterecek ┼čekilde fig├╝re do─čru kaym─▒┼č ┼čekildedir.

                  D├╝nya
G├╝ne┼č Merk├╝r Ven├╝s       Mars J├╝piter Sat├╝rn Uran├╝s Nept├╝n Pl├╝to Arecibo_message_part_6 | Uzaydan Haberler

Konumlara ilave olarak grafik gezegenler ve G├╝ne┼č’in genel, tam ├Âl├ž├╝l├╝ olmayan bir boyut kar┼č─▒la┼čt─▒rmas─▒n─▒ da g├Âsteriyor.

 

Arecibo Teleskopu (mor pikseller): Alt─▒nda ne kadar b├╝y├╝k oldu─čunu g├Âsteren bir ├žizgi ve numarayla mesaj─▒ g├Ânderen teleskopun bir grafi─čiArecibo_message_part_7 | Uzaydan Haberler

en alt iki sat─▒r:
     100101
<--- 111110X --->
100101 111110 (ikili) = 2,430 (ondal─▒k)

Son par├ža ├žap─▒yla Arecibo radyo teleskopunu g├Âsteriyor: Dalga boyuyla ├žarp─▒lm─▒┼č 2.430 306.18 metreyi veriyor.

Do─čal olarak bu mesaj─▒n uzayl─▒lar taraf─▒ndan anla┼č─▒l─▒p anla┼č─▒lamayaca─č─▒na dair bir tart─▒┼čma mevcut. Belki de mesaj─▒ a┼ča─č─▒dan yukar─▒ya do─čru de┼čifre edecekler ve bir DNA ipli─činin alt─▒nda, iki aya─č─▒ ├╝zerinde dengede duran bir insan yerine kozmik bir girdab─▒n (belki de bir kara deli─čin) i├žine do─čru kontrols├╝z ┼čekilde sallanan d├Ârt dokuna├žl─▒ tuhaf bir uzayl─▒ g├Ârecekler. Belki uzayl─▒lar zeki ve teknolojik olarak geli┼čmi┼člerdir, ama g├Ârme duyusuna benzer bir alg─▒lama sisteminden yoksundurlar. Resimlerin konseptini anlayacaklar m─▒? Belki evet, belki de hay─▒r; ama asal say─▒lar─▒ anlayacaklar ve umar─▒m ki radyo vuru┼člar─▒n─▒n uzun dizisinde zeki bir ┼čey oldu─čunu fark edecekler.

Mesaj─▒n yerine ula┼čmas─▒ 25.000 y─▒l s├╝rece─činden (ve cevap i├žin de bir 25.000 y─▒l daha), Arecibo mesaj─▒ daha ├žok insano─člunun teknolojik geli┼čmi┼čli─čine dair bir g├Âsteriydi. Asl─▒na bakarsan─▒z mesaj─▒n hedefledi─či M13’├╝n merkezi, mesaj ula┼čt─▒─č─▒nda art─▒k orada olmayacak bile.

Arecibo Mesaj─▒ÔÇÖyla ilgili en ├Ânemli ┼čey, EvrenÔÇÖin geri kalan─▒yla nas─▒l ileti┼čim kuraca─č─▒m─▒za dair d├╝┼č├╝n├╝yor olu┼čumuz. Bir g├╝n, e─čer ba┼čka bir yerde ya┼čam varsa, birbirimizin fark─▒na varabiliriz ve bu oldu─čunda ger├žek bir Encyclopaedia GalacticaÔÇÖy─▒ ortak olarak nas─▒l yazaca─č─▒m─▒z hakk─▒nda d├╝┼č├╝nmek isteyece─čiz. Evren ve i├žerisindeki yerimiz hakk─▒nda daha ├žok bilmek i├žin nas─▒l bilgi de─či┼č toku┼ču yapabiliriz?

Avatar photo
G├Âky├╝z├╝ne, tarihe ve havac─▒l─▒─ča tutkun. ─░nsano─člu'nun, Evren denen b├╝t├╝n i├žerisinde, zaman ve mekan ile s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č bir par├ža oldu─čuna, ve d├╝┼č├╝ncelerimizin ve de duygular─▒m─▒z─▒n geriye kalan her ┼čeyden ba─č─▒ms─▒z oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝z bu hayal hapishanesinden kurtulman─▒n sadece, sevgi ├žemberimizi t├╝m canl─▒lar─▒ ve sahip oldu─ču b├╝t├╝n g├╝zelli─čiyle do─čay─▒ i├žine alacak kadar geni┼čletmekle m├╝mk├╝n olabilece─čine inanan.