# Titan Sanılandan Daha Yüksek Bir Hızla Satürn’den Uzaklaşıyor

- Bağlantı: https://www.uzaydanhaberler.com/2020/07/06/titan-sanilandan-daha-yuksek-bir-hizla-saturnden-uzaklasiyor/
- Yayımlanma: 2020-07-06T16:22:38+03:00
- Yazar: Alper Gökce

![Satürn, Titan ve Cassini uzay aracının sanatçı çizimi](https://www.uzaydanhaberler.
com/wp-content/uploads/2020/07/titanismigra.jpg)

Satürn, Titan ve Cassini uzay aracının sanatçı çizimi. Görsel: Francesco Fiori

Dünya standartlarına göre [Satürn](https://tr.wikipedia.org/wiki/Sat%C3%BCrn)’ün
uydusu [Titan](https://tr.wikipedia.org/wiki/Titan_(uydu)) tuhaf bir yer. Merkür
gezegeninden daha büyük olan Titan, kalın bir atmosferle (Güneş Sistemi’nde bir 
atmosfere sahip olan tek uydu) sarmalanmış ve metan ve de etan gibi sıvı hidrokarbonlardan
nehirler ve denizlerle kaplı durumdadır. Bunların altında su buzundan kalın bir 
kabuk var ve bunun da altında yaşama ev sahipliği yapması muhtemel bir sıvı su okyanusu
bulunuyor olabilir.

On yıllar süren ölçümler ve hesaplamalar, Titan’ın Satürn çevresindeki yörüngesinin
genişlediğini, yani uydunun gezegenden gittikçe uzaklaştığını ortaya koyuyor. Üstelik
bu beklenenden 100 kat daha hızlı gerçekleşiyor. Araştırma, Titan’ın Satürn’e çok
daha yakın bir şekilde doğduğunu ve 4,5 milyar yılda 1,2 milyon kilometre mesafedeki
şimdiki konumuna göç ettiğini gösteriyor.

Yeni yayınlanan makalenin yazarlarından ve Caltech’ten teorik astrofizikçi Jim Fuller“
daha önceki çalışmaların çoğu Titan ya da Jüpiter’in uydusu Callisto gibi uyduların,
şimdi gördüğümüze benzer bir yörünge mesafesinde oluştuklarını öngörmüştü” diyor.“
Bu, Satürn uydu sistemi ve muhtemelen halkalarının önceden düşünülene göre daha 
dinamik şekilde oluştukları ve evrimleştikleri anlamına geliyor.

## Ay da Dünya’dan Uzaklaşıyor ama Ay’ı kaybetmeyeceğiz

Yörünge göçünün temellerini anlamak için Ay’a bakabiliriz. Dünya’nın uydusu dönerken
gezegene küçük bir kütle çekimi uygular. Gelgitlere sebep olan şey de budur: Ay’ın
ritmik çekişleri Dünya okyanuslarının bir yandan diğerine şişmesine yol açar. Dünya’nın
içindeki sürtünme işlemleri bu enerjinin bir kısmını ısıya dönüştürür ve Dünya’nın
kütle çekim alanını bozar, böylece Dünya yörüngesinde Ay’ı ileri çeker. Bu da Ay’ın
enerji kazanmasına ve yılda yaklaşık 3,8 santimetrelik bir hızla gitgide Dünya’dan
uzaklaşmasına sebep olur. Ama bu süreç gerçekten de yavaş; hem Dünya hem de Ay kabaca
altı milyar yıl içinde Güneş tarafından yutulana kadar Ay’ı “kaybetmeyeceğiz”.

[https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/2020/07/phases_2013_plain_360p30.mp4](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/2020/07/phases_2013_plain_360p30.mp4)

Titan da Satürn’e benzer bir çekim uygular, ama Satürn’ün içindeki sürtünme işlemlerinin
gazlı kompozisyonundan dolayı genelde Dünya içindekilere kıyasla daha zayıf oldukları
düşünülüyor. Standart teoriler, Satürn’e uzaklığı yüzünden Titan’ın en fazla yılda
0,1 santimetrelik bir hızla uzaklaşması gerektiğini öngörüyor. Ama yeni sonuçlar
bu kestirimle çelişiyor.

_Nature Astronomy_ makalesinde detaylandırılan çalışmada iki araştırma ekibi, Titan’ın
10 yıllık bir periyodda yörüngesini ölçmek için farklı teknikler kullandılar. Astrometri
adı verilen bir teknik, Cassini uzay aracı tarafından çekilen fotoğraflarda Titan’ın
arka plan yıldızlarına göre  konumunun kesin ölçümlerini ortaya çıkardı. Radyometri
adı verilen diğer teknikse Titan’ın kütle çekim etkisi tarafından değiştirilirken
Cassini’nin hızını ölçtü.

Çalışmanın başyazarı Valéry Lainey tamamen bağımsız iki veri seti ve iki farklı 
analiz yöntemi kullanarak tam uyumlu sonuçlar elde ettiklerini belirtiyor. Lainey
astrometri ekibiyle çalıştı.

## Yeni değerler düşünülenin 100 katı daha fazla

Sonuçlar aynı zamanda 2016’da Fuller tarafından ileri sürülen ve Titan’ın göç hızının
standart gelgit teorilerinin tahmin ettiğinden çok daha hızlı olacağını öngören 
teoriyle de uyumlu. Fuller’in teorisi Titan’ın, belirli bir frekansta kütle çekimle
Satürn’ü sıkıştırması gerektiğini ve bunun bir salıncakta bacaklarınızı doğru zamanlamayla
sallamanızın sizi sürekli daha yükseğe taşımasına benzer şekilde gezegenin güçlü
bir biçimde salınmasına yol açacağını söylüyor. Bu gelgit zorlamasına rezonans kilitlenmesi
adı veriliyor. Fuller, Satürn’ün salınımının yüksek genliğinin çok miktarda enerji
harcayacağını ve nihayetinde Titan’ın daha önce düşünülenden daha yüksek bir hızda
gezegenden uzaklaşmasına yol açacağını öne sürüyor. Gerçekten de gözlemler Titan’ın
yılda 11 santimetrelik bir hızla Satürn’den uzaklaştığını gösterdi. Bu, önceki teorilerin
tahmin ettiğinin 100 katından daha hızlı.

Fuller “rezonans kilitlenmesi teorisi pek çok astrofiziksel sisteme uygulanabilir”
diyor. “Şimdi aynı fiziğin çift yıldız sistemlerinde, ya da ötegezegen sistemlerinde
de olup olamayacağını görmek için bazı teorik çalışmalar yapıyorum” diye de ekliyor.
