# Hubble Eşşiz Bir Nesne Keşfetti: 288P

- Bağlantı: https://www.uzaydanhaberler.com/2017/09/21/hubble-essiz-bir-nesne-kesfetti-288p/
- Yayımlanma: 2017-09-21T09:53:28+03:00
- Yazar: Mehmed Naim Bağıran

[⌊288P⌉⌊288P⌉[

288P’nin sanatçı tasviri. Görsel: ESA/Hubble, L. Calçada

**NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu’nun yardımıyla Alman bilim insanları önderliğindeki
bir grup astronom Mars ile Jüpiter arasındaki asteroid kuşağında ilgi çekici karakteristiğe
sahip bir nesne gözlemlediler: birbiri etrafında dönen ve kuyruklu yıldız benzeri
parlak, uzun kuyruk benzeri yapı gösteren iki asteroid. Bu aynı zamanda kuyruklu
yıldız olarak sınıflandırılan ilk çift asteroid (288P). Makale bu hafta Nature dergisinde
yayınlandı.**

Eylül 2016’da asteroid 288P Güneş’e en yakın geçişini yapmadan hemen önce Yer’e 
astronomların NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu ile detaylı gözlemini yapabilmelerine
olanak sağlayacak kadar yakındı.

[[

288P’nin 2016 yılındaki yakın geçişinde alınan görsellerinden bir set. Görsel: NASA,
ESA, and J. Agarwal (Max Planck Güneş Sistmei Araştırma Entitüsü)

Mars ile Jüpiter arasındaki asteroid kuşağında bulunan 288P’nin görselleri onun 
aslında tek bir nesne olmadığını, neredeyse aynı büyüklükte olan ve birbiri etrafında
yaklaşık 100 km mesafede dolanan iki asteroid olduğunu ortaya çıkardı. Birbiri etrafında
dolandıkları için bu tip sistemlerdeki nesnelerin kütleleri ölçülebilmektedir bu
nedenle bile bu sistemin keşfi önemlidir.

Fakat gözlemler aynı zamanda çift sistemde devam etmekte olan etkinliği de ortaya
çıkardı. Ekip lideri ve araştırma makalesinin baş yazarı Jessica Agarwal  ([Max Planck Institute for Solar System Research](https://www.mps.mpg.de/de),
Almanya), “_Kuyruklu yıldızların kuyruklarının oluşmasında da etkin olan güneş ısısı
ile süblimleşen su buzunun güçlü işaretlerini algıladık_,” diyor. Bu 28P’yi aynı
zamanda ana kemer kuyruklu yıldızı olarak sınıflandırılmış, bilinen ilk çift asteroid
sistemi yapıyor.

288P, iki bileşenin geniş ayrıklığı, neredeyse eşit kütleleri, yüksek yörünge basıklığı
ve kuyruklu yıldız benzeri etkinliği gibi değişik özellikleri ile Güneş Sistemi 
içerisindeki bilinen geniş asteroid çiftleri arasında eşsiz olma özelliği taşıyor.
Agarwal 288P’nin gözlenen etkinliğinin geçmişine ait de bilgiler verdiğinden bahsediyor:“
_Yüzey buzu Güneş Sistemi’nin ömrü kadar dayanamayabilir ancak birkaç metre kalınlığındaki
ateşe dayanıklı toz manto sayesinde milyarlarca yıl korunabilir._”

_Bu sanatçı tasvirinde 288P’nin Güneş etrafındaki dolanımı gösterilmiş. Belli bir
mesafeden kuyruklu yıldız benzeri yapı açıkça görünebilmektedir. Görsel: ESA/Hubble,
L. Calçada, M. Kornmesser_

Buradan yola çıkarak ekip 288P’nin yaklaşık 5000 yıldır var olan bir çift sistem
olduğu sonucuna ulaştı. Agarwal oluşum sürecini detaylandırıyor: “_288P’nin en olası
oluşum senaryosu hızlı dönmeden kaynaklı parçalanmadır. Sonrasında iki parça süblimleşmeden
kaynaklı tork sebebiyle birbirinden ayrılmış olabilir._”

288P’nin bilinen diğer çift asteroid sistemlerinden çok farklı olması bu özellikleri
barındıran bir yapının sadece rastlantı olmayabileceği gibi bazı soruları gündeme
getiriyor. 288P’yi bulmak fazlaca şans gerektirdiği gibi büyük olasılıkla uzun bir
süre de türünün tek örneği olarak kalacak. Agarwal, “b_u soruyu cevaplayabilmek 
için daha fazla teorik ve gözlemsel çalışmalara, aynı zamanda 288P’ye benzer nesnelere
ihtiyacımız var._” diyor.

_ESA/NASA Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilmiş bu zaman atlamalı videoda
iki asteroidin kuyruklu yıldız benzeri yapıları görünmektedir. Görsel: NASA, ESA,
and J. Agarwal (Max Planck Güneş Sistmei Araştırma Entitüsü)_