# Türbülans Evrendeki “En Parlak” Galaksiyi Parçalıyor

- Bağlantı: https://www.uzaydanhaberler.com/2017/02/19/turbulans-evrendeki-en-parlak-galaksiyi-parcaliyor/
- Yayımlanma: 2017-02-19T21:16:04+03:00
- Yazar: Alper Gökce

Araştırmacılar yakın zamanda evrenin “en parlak galaksisinin” en şiddetli türbülanslara
sahip olanlardan biri olduğunu keşfettiler. Astronom Tanio Diaz-Santos’a göre “o
kadar kaotik ki kendi kendisini parçalıyor.”

[[

Sanatçı gözünden W2246-0526, bilinen en parlak galaksi. Yeni araştırmalar tamamının
türünün ilk örneği türbülanslı gazlarla dolu olduğunu gösteriyor. (Görsel: NRAO/
AUI/NSF; Dana Berry / SkyWorks; ALMA (ESO/NAOJ/NRAO))

“En parlak galaksi” tırnak işareti içerisinde çünkü W2246-0526 ismi verilen galaksinin
sınırlarından neredeyse hiç görünür ışık kaçamıyor.

Araştırmacılar galaksinin yıldızlararası maddesinin hareketini ilk kez kaydetmek
için Atacama Büyük Milimetre/milimetrealtı Dizisi’ni (ALMA) kullandılar.

Galaksinin kuvvetli parlaklığı enerjiyi daha sonra kızılötesi dalga boylarında tekrar
yayınlayan kalın bir toz duvarı tarafından soğuruluyor. Galaksinin kızılötesi parlaması
350 trilyon Güneş’e eşdeğer. Bilim insanları bu galaksi türünü “örtülü kuasar” şeklinde
adlandırıyorlar.

Ancak bu galaksi o kadar alışılmışın dışında parlak ki daha bile nadir bir kategoriye
girmeyi başardı: özel bir grup Sıcak, Tozla Örtülü Galaksiler, ya da Hot DOG’lar(
Hot, Dust-Obscured Galaxies). Astronomlar tarafından bulunan neredeyse her 3,000
kuasarın 1 tanesi bir Hot DOG.

W2246-0526 enerjisini merkezdeki bir süperdev kara delikten elde ediyor. Kara deliği
ise gaz spirallerinin yoğunlaştığı ve aşırı ısındığı bir yüksek enerji birikim diski
çevreliyor.

Diaz-Santos’un Universidad Diego Portales’ten meslektaşı ve astronom Roberto Assef
bir [basın bülteninde](https://public.nrao.edu/news/pressreleases/alma-2016-luminous-galaxy)“
Bu özellikler bu cismi kızılötesinde bir canavar yapıyor” diyor.

Bilim insanlarını galaksinin muazzam parlaklığı konusunda ilk uyaran NASA’nın Geniş
alan Kızılöte Araştırma Kaşifi (WISE) uzay aracı oldu. Şimdi de ALMA makine dairesinin
şartlarını ortaya koydu.

ALMA gözlem ekibinin başındaki Assef “toz tarafından yayılan kuvvetli kızılötesi
enerjinin tüm galaksi üzerinde doğrudan ve şiddetli bir etkisi var ve yıldızlararası
ortam boyunca ekstrem türbülans yaratıyor” diye ekliyor.

Assef ve araştırma ekibi galaksinin en parlak olarak günlerinin sayılı olduğuna 
inanıyor.

Kuasarın süperdev kara deliğin aşırı enerjisi tarafından harekete geçirilen yıldızlararası
gazı yüksek hızlarda her yöne doğru akıyor.

Diaz-Santos “galaksi boyunca aşırı derecede türbülanslı bir durumda çok miktarlarda
iyonize karbon bulundu” diyor.

Araştırmacılar galaksiyi bir kap dolusu kaynar suya benzetiyorlar. Dediklerine göre
en nihayetinde galaksinin tüm yıldız oluşturan maddeleri buharlaşıp gidecek.

Astronom Manuel Arayena “eğer bu yapı devam ederse gelecekte W2246’nın içerdiği 
gaz ve tozdan büyük bir bölümünü atması mümkün” diyor ve ekliyor: “Ancak ALMA, benzeri
olmayan çözünürlüğüyle bu cismi yüksek netlikte görmemizi ve bu galaksinin yaşamındaki
bu kadar önemli bir bölümü doğru anlamamızı sağlayabilir.”

Eşsiz şekilde parlak ve şiddetli bu galaksi [Astrophysical Journal Letters](http://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8205/816/1/L6/pdf)‘
da yayınlanan [yeni bir makalede](https://arxiv.org/abs/1511.04079) anlatıldı.
