# Kuyruklu Yıldızlar

- Bağlantı: https://www.uzaydanhaberler.com/2016/10/01/kuyruklu-yildizlar/
- Yayımlanma: 2016-10-01T20:56:10+03:00
- Yazar: Yunus Çetni

## İLK KARŞILAŞMA

![](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/2016/10/263_2014Q2_22_12C3-
300x97.jpg)

2014’de Avusturalya’lı amatör astronom Terry Lovejoy tarafından Pupa takımyıldızında
keşfedilen, katalog ismi C/2014 Q2 olan Lovejoy Kuyruklu Yıldızı. 22 Aralık’ta Gerald
Rhemann tarafından çekilmiştir.

Güneş Sistemi’nin en dikkat çekici üyeleri olan _kuyruklu yıldızları_ çok eski tarihlerden,
antik çağlardan beri gözlemlemekteyiz. _Halley Kuyruklu Yıldızı’nın _Çin kayıtlarında
M.Ö. 240 yılından beri tanındığı bilinmektedir. Fakat; kısa zaman öncesine kadar
haklarında çok da fazla bilgiye sahip değildik. İlk aklımıza gelen neyden yapıldıklarından
çok nereden geldikleriydi. Bir alev topunu andıran görüntüsüyle birlikte, akıl almaz
güzellikteki kuyruklarıyla bu gök cisimleri, insanlar üzerinde olağanüstü etkilere
sebep olmuştur. Birçok kültürde Dünya’nın sonunun habercisi olarak görülmüş; savaşların,
yıkımların, kıtlığın, salgın hastalıkların ve ölümlerin işareti olarak tanımlanmışlardı.
Eski insanları bu şekilde düşünmeye iten şeyin otorite dışında bir doğa olayı olması,
böyle bir tepkiyi az da olsa benim için haklı kılıyor. Ansızın gökyüzünde beliren
böylesine sıra dışı bir olaya, yaşadığı dünyayı tanımlamaktan bile çok çok uzak 
olan bir nesle aitken tanık olsanız siz ne yapardınız? Muhtemelen ilk tepkiniz korkmak
olurdu. Ya da size bir işaretçinin gönderildiğini düşünürdünüz.

## YAPILARI VE BİLEŞENLERİ

![yildiz-kaymasi](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/2016/10/yildiz-
kaymasi-300x177.jpg)

Kuyruklu Yıldızları gökyüzünde daha önce gördüğümüz hiç bir gök cismi ile karıştırmamız
mümkün değildir

Adlarındaki yıldız kelimesinin aksine _kuyruklu yıldızlar _yıldız olmaktan çok uzak
cisimlerdir. Onları tanımlamakta belki de en güzel tabiri asteroid ve _kuyruklu 
yıldız _astronomisinin babası olarak kabul edilen gökbilimci Fred Dipel yapmıştır.
_Kuyruklu yıldızları_ **kirli kartopları** olarak tanımlamış, Güneş’e yaklaştıklarında
içlerindeki buz buharlaşırken, çekirdeklerindeki gazın toz zerreciklerine dönüştüğünü
ileri sürmüştü. Bugün bu teorinin şüphe götürmeyen bir gerçek olduğunu kanıtlamış
durumdayız. Güneş’e yaklaştıklarında yüzeyindeki buzun ve içlerindeki gazın ısınmasıyla,
uzunlukları 10 milyonlarca kilometreyi bulabilen harikulade kuyruklara sahip olurlar.
Siyah tualden gelen görünmez kömür parçaları iken birdenbire onları fark etmemizi
sağlarlar. Bir _kuyruklu yıldızı_ Güneş Sistemi’ne girmeden asla fark edemeyiz.

---

> Siyah tualden gelen görünmez kömür parçaları iken birdenbire onları fark etmemizi
> sağlarlar.
> ---

![halebopp8_aac_big](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/2016/10/
halebopp8_aac_big-300x198.jpg)

Hale – Bopp Kuyruklu Yıldızı, 22 Temmuz 1995 yılında amatör astronomlar tarafından
keşfedilmiştir. Çapı yaklaşık olarak 40 kilometre olarak ölçülmüştür. Kuyruk uzunluğu
ise neredeyse 1 milyon kilometre civarındadır.

_Kuyruklu yıldızlar; _Güneş’in oluşum evresinde ondan kopan, bir gezegen oluşturacak
kadar büyüyememiş ya da bir gezegene malzeme olamamış, genel olarak 5-20 km çaplı,
su, amonyak ve metan buzu ile toz (silisyum) karışımından oluşmuş gök cisimleridir.
Güneş’in çekim etkisiyle belirli bir yörüngeye oturmuş olmaları onları periyodik
aralıklarla takip edebilmemizi sağlamıştır. Asteroidlerden biraz daha farklı olarak
konumları, yörünge dönemleri ve büyüklükleri ile kendi başlarına büyük etkilere 
sahiptirler. Güneş’in 4,5 milyar yıl önceki oluşumundan kalmış olmaları, Güneş Sistemi’nin
bütün üyelerinin evrimi hakkında geniş bilgiler elde etmemizi sağlayabilir. Günümüzde
sayısı 1000’den fazla _kuyruklu yıldızın _varlığından haberdarız ve bunlardan 200
kadarının yörünge dönemleri hesaplayabilmiş durumdayız.

_
 Kuyruklu yıldızlar; 
en iç kısımda tek katı kısım olan **çekirdek(nüve)**, çekirdeği
saran toz ve gaz bulutu olan **saç(koma), **Güneş’ten gelen mor ötesi ışınların 
saçtaki gazlara etkisi ile kimyasal tepkimeler sonucu oluşan bir nötr hidrojen zarfı
olan **hidrojen bulutu, **Güneş rüzgarlarının etkisiyle oluşan ve uzunlukları yaklaşık
yüzlerce milyon kilometreyi bulan **İyon kuyruğu **ve son olarak çıplak gözle görülebilen
en belirgin yapısı, Güneş ışınlarının ısısından kaynaklanan **toz kuyruğu **olmak
üzere 5 kısımdan oluşurlar.

![kyyapisi-1](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/2016/10/kyyapisi-
1-300x168.jpg)

Bir kuyruklu yıldızın dış katmanları 5 kısımdan oluşmaktadır. Kuyruk bölümü çıplak
gözle göremediğimiz bir de iyon kuyruğuna sahiptir.

## NEREDEN GELİYORLAR

![cosmos3-7](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/2016/10/cosmos3-
7-300x169.jpg)

Yaklaşık 2 trilyon Kuyruklu Yıldızdan oluşan Oort Bulutu. Güneş Sistemi’nin en dış
noktası olduğu düşünülen bölge. Daha önce kimse görmedi.

Güneş Sistemi oluşumunda arta kalan parçalardan meydana gelen [**Kuiper Kuşağı **](https://www.uzaydanhaberler.com/2015/11/06/nasa-yeni-ufuklari-kuiper-kusagina-yolculugunda-nasil-yonlendiriyor/)
ve **Oort Bulutu **bu eşsiz gök cisimlerinin evidir adeta. _Kuiper Kuşağı; _Neptün’ün
yörüngesinden sonra başlayıp Plüton’un ötesine uzanan, sayısız kuyruklu yıldızı 
ve asteroidi barındıran bir bölgedir. Mars ve Jüpiter’in arasında bulunan **Asteroid
Kuşağı’**na nazaran, çok daha büyük çaptaki gök cisimlerini içerir. _Kuiper Kuşağı’ndaki
_bu cisimler; daha fazla buz ve gaz yapısı içerirken, büyüklükleri 100 kilometreye
kadar ulaşabilmektedir. Plüton’un da bu kuşakta keşfedilen ilk gök cismi olduğunu
hatırlatalım. _Kuiper Kuşağı’_nın yoldaşı olarak tanımlayabileceğimiz _Oort Bulutu
_ise; Güneş’in çekim etkisiyle onu çepeçevre sarmalayan yaklaşık 2 trilyon _kuyruklu
yıldızdan _meydana gelmiş, sınırları 2 ışık yılını bulan devasa boyutta bir küredir.
Kuyruklu yıldızların resitalinin sergilendiği en büyük sahne _Oort Bulutu’dur. _Buradaki
her bir kuyruklu yıldız arasındaki en kısa mesafe Dünya ile Satürn arasındaki mesafe
kadardır(1milyar 195 milyon kilometre).

---

> Kuyruklu yıldızların resitalinin sergilendiği en büyük sahne _Oort Bulutu’dur._
> ---

![kuiper-ku-c5-9fa-c4-9f-c4-b1](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/
2016/10/Kuiper-ku-C5-9Fa-C4-9F-C4-B1-300x196.jpg)

Dev gaz gezegen olan Neptün’ten sonra, sınırları Plüton’u da geçen kaya, buz ve 
gazdan oluşmuş sayısız meteor ve kuyruklu yıldızın bulunduğu Kuiper Kuşağı

_Kuyruklu yıldızların_ kaynağı olan bu bölgelerde oluşan ufak bir tedirginlik etkisi(
yakın geçen bir yıldızın çekim etkisi gibi) içinde yer alan cisimlerden birinin 
hareket yörüngesini değiştirebilmekte ve cismin Güneş Sistemi’nin daha iç bölgelerine
doğru hareket etmesine neden olmaktadır. Güneş Sistemi’ne düşmeye başlayan bu _kuyruklu
yıldızın _hangisi olacağını, ne zaman ortaya çıkacağını ve nereden görünmeye başlayacağını
asla bilemeyiz. Ancak daha önceden keşfedilmiş yörünge dönemleri hesaplanan _kuyruklu
yıldızların _takibini yapabilmekteyiz. Yaklaşık olarak 3 ile 200 yıllık periyotlara
sahip olan _kuyruklu yıldızlar _astronomlar tarafından yakından takip edilebilmektedirler.
Boşluktaki hızları saatte 30.000 kilometrenin üstündeki hızlara ulaşabilmektedir.
Elbette bu hızları bir gezegenin veya Güneş’in çekim etkisiyle çok daha fazla olabilir.

## KEŞİFLERİ

![lspn_comet_halley](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/2016/10/
Lspn_comet_halley-300x208.jpg)

En son 1986 yılında dünyadan gözlemlenmiş Halley Kuyruklu Yıldızı. Yörünge dönemi
75 yıl olan Halley 2061 yılında Dünya’dan tekrar görülebilecektir.

17.yüzyıldaki astronomlar dahi _kuyruk yıldızların_ yörünge dönemlerini doğru olarak
hesaplayabilmekteydi. Hatta içlerinden biri belki de tarihin en ünlü _kuyruklu yıldızı
_olan **Halley Kuyruklu Yıldızı’**nın yörünge dönemini doğru olarak hesaplayabilmişti.
Bu kişi **Edmond Halley’ **di. _Halley_’i ilk gören ve keşfeden kişi olmamasına 
rağmen 75 yılda bir görünen bu gök cisminin bir yörüngeye sahip olduğunu anlayan
ilk kişiydi.

![tempel1_stardust_1024](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/2016/
10/tempel1_stardust_1024-300x300.jpg)

Stradust uzay aracı tarafından çekilmiş Tempel-1 isimli Kuyruklu Yıldız

Çağımız astronomları 1950’li yıllardan itibaren bu gizemli gök cisimlerinin kütle
yapıları hakkında bilgi sahibi olmaya başladılar. 1970’li yıllarda fiziksel ve kimyasal
yapılarını araştırmak için onlara ulaşabilen uzay araçları tasarlama çalışmalarına
başladılar. 1985 yılında _Avrupa Uzay Ajansı (ESA)_ Güneş-Dünya keşif programı kapsamında
_Halley Kuyruklu Yıldızı_’nı incelemek adına **Giotto** adlı uzay aracını gönderdi.
Bu projeyle birlikte tarihte ilk kez bir _kuyruklu yıldızı_ yakından inceleme fırsatı
yakaladık. 1986 yılında_ Halley_’in merkezine yaklaşık 600 km mesafeye kadar ulaşabilen
uzay aracı, _kuyruklu yıldızın_ her tarafından gaz bulutları fışkıran kraterli süngerimsi
yüzeyinden olağanüstü fotoğraflar gönderdi. Aynı yılda **Vega-1 **ve **Vega-2 **
de _Halley’_in yakınlarından inceleme yapmış Sovyet Rusya’nın uzay araçlarıdır. 
1999’ da fırlatılan **Stardust **uzay aracı **Wild-2 **adlı _kuyruklu yıldızından
_toz zerrecikleri toplamış ve 2006 yılında bunları Dünya’ya ulaştırmayı başarmıştı.
2005 yılında NASA **Tempel-1 **_kuyruklu yıldızını _**Deep Impact **uzay aracından
fırlatılan bir çarpma aygıtı ile vurmuş ve bu çarpışma sonucu ortaya çıkan etkileşimlerin
doğrultusunda bu kuyruk yıldızda incelemelerde bulunmuştu.

![rosetta_and_its_target_comet](https://www.uzaydanhaberler.com/wp-content/uploads/
2016/10/Rosetta_and_its_target_comet-300x202.jpg)

Rosetta uzay aracı ile 12 Kasım 2014 tarihinde bir kuyruklu yıldıza ilk iniş gerçekleştirildi
ve yüzeyden verileri alındı. Philae isimli sonda birlikte Rosetta, 67P/Churyumov-
Gerasimenko kuyruklu yıldızı üstünde ayrıntılı bir çalışma yapıyor

En yakın zamanda ise hepimizin yakından takip ettiği **ESA’ **nın [**Rosetta **](https://www.uzaydanhaberler.com/2016/09/30/rosettanin-animasyon-videolari-turkce-altyazili/)
projesiyle tarihte ilk kez bir kuyruklu yıldızın yüzeyine bir sonda indirmeyi başardık.
[**Philae **](https://www.uzaydanhaberler.com/2016/02/16/philae-rosetta-son-uyku/)
isimli bu sonda, 2004 yılında Rosetta ile çıktığı bu macerada 2014 yılında nihayet
ulaşmak istediği [**67P/Churyumov-Gerasimenko **](https://www.uzaydanhaberler.com/2016/09/08/rosetta-organik-molekuller-buldu/)
adlı _kuyruklu yıldıza _başarılı bir iniş gerçekleştirdi.[** Rosetta**](https://www.uzaydanhaberler.com/2016/09/12/rosetta-gorevinde-sona-yaklasiliyor/)
görevini başarılı bir şekilde tamalayarak insanlığa büyük katkıda bulundu.

 

**Kaynaklar:**

ESA, NASA, Comet Science: The Study of Remmants from the Birth of the Solar System

>