# Rusya Maymunları Kızıl Gezegen’e Göndermeyi Planlıyor

- Bağlantı: https://www.uzaydanhaberler.com/2016/05/24/rusya-maymunlari-kizil-gezegene-gondermeyi-planliyor/
- Yayımlanma: 2016-05-24T19:00:58+03:00
- Yazar: Yunus Şendağ

[[ Rusya iki yıl içerisinde tamamlanması öngörülen bir projeye göre altı ay sürecek
tek yönlü bir yolculukla belirli komutlarını uygulayabilen dört makak maymununu 
Mars gezegenine göndermeyi planlıyor.

Rusya Bilimler Akademisi’ndeki bilim insanları dört hint şebeğini (Lt. Macaca mulatta)
iki yıl sürmesi beklenen, günde üç saatlik çalışmalar sonucunda uzaklara doğru bir
araştırma yolculuğuna hazırlıyor. Maymunların bu yolculuğun süresi boyunca uzay 
ortamındaki yüksek radyasyon oranı ve aşırı strese maruz kalma gibi durumlar altında
sağ kalıp kalmayacakları belirsiz ve bunun uzaktaki komşu gezegenimize doğru tek
yönlü bir yolculuk olması planlanıyor.

[[

Bu maymunlar deneylerde kullanılan hint şebekleri arasından idrak ve öğrenme yetenekleri
başarılı bulunan özel bir grubu oluşturuyor. Benzer şekilde özel çiftliklerde yetiştirilen
bu maymunlardan yetenek uygulanan testlerde istenilen sonuçları sergileyenleri Biyomedikal
Problemler Enstitüsü’nün projelerinde kullanılmak üzere seçiliyor.

[[

1980’den beridir yürürlükte olan ve uygulamaya geçirilen projenin baş uzmanı Inessa
Kozlovskaya Mars’a maymun gönderebilmenin mümkün olduğunu söylüyor ve _“Onları uzayda
yörüngemizin ötesinde kullanabilelim diye olabildiğince zeki yapmaya çalışıyoruz.”
_diye sözlerine ekliyor.

Dört şebeğin aralarından en öne çıkanı Clyopa çalışmaların özetini gösteren videolarda
öne çıkıyor. Her gün bu maymunlar saatlerini ekranda beliren bir hedefi kontrol 
çubuğu ile hedeflemeye çalışarak geçiriyor.

Maymunlarla çalışan uzmanlardan Natalia Miller eğer Clyopa bir görevi başarıyla 
tamamlarsa bir miktar sıvı ile ödüllendirildiğini söylüyor.

[[

Araştırma görevlilerinin bir sonraki hedefi ise maymunlara basit matematiksel işlem
ve bulmacaları çözdürebilmek; böylece yolculuk boyunca maymunların günlük planlanan
işlemleri kendi başlarına yapabileceklerini söylüyorlar.

Hint şebeklerinin ortalama ömürleri 25 yıl, bu yüzden uzun süren bir eğitim ve sonrasında
altı aylık bir yolculuğa gönderilmeleri için yeterli zaman bulunuyor.

[⌊Laika⌉⌊Laika⌉[

Laika

 Hayvan hakları aktivistleri ise maymunların ve diğer hayvanların uzaya gönderilmesini
eleştiri içeren bildiriler, gösteriler ve imza kampanyaları ile engellemeye ve hayvanların
özgürlüklerinin dikkate alınmasını istiyorlar. Uzay araştırmalarında ve yolculuklarında
hayvan kullanımı 1940’lı yıllardan başlayarak günümüze kadar sürmüş durumda. Sovyetler
Birliği’nin uzay çalışmalarında yörüngede hayatını kaybeden Laika isimli köpek toplum
belleğinde en akılda kalanlardan birisi. NASA’nın eğitim programlarında ve bazı 
uzay görevlerinde numaralandırılmış sıralı Albert isimleriyle hayatını kaybeden 
ve başarıyla dönüşü gerçekleştirilen görevlerde hayatta kalan maymunlar ve primatlar
olmuştu, bu primatların arasında şempanze Ham gibi rütbe verilerek emekliliğini 
bir hayvanat bahçesinde geçirenleri de bulunuyor. Geçen yıl içerisinde İran uzay
görevi için yörüngeye Pishgam isimli bir maymunu gönderip geri döndürebilmişti. 
Rusya Uzay Ajansı yine yakın zamanda hayvanların çiftleşmesi ile ilgili deneyinde
içinde beş gekonun olduğu bir uydu ile iletişimi kaybetmiş ve bir süre sonra iletişim
sağlandığında gekoların öldüklerinin belirlendiğini duyurmuştu. Avrupa Uzay Ajansı
ESA ise astronotların sağlık durumları ile ilgili problemlerin takibi için maymunların
kullanıldığı araştırmalara gerek olmadığını ve modern teknolojiyi kullanacaklarını
belirtmişti.

[[

Günümüzde çeşitli algılayıcıları ile Mars yüzeyinde araştırma yapan gezgin robotlara
Meraklı (İng. Curiosity) ve Ruh (İng. Spirit) gibi insani yönlerimizi yansıtan isimleri
veriyoruz, hatta onların orada yalnız kalmalarını bile içselleştiren karikatürlerimiz
ve görev başarılarını anlatan hikâyelerimiz var. Robotların biz insanlar ve benzerimiz
hayvanlar gibi canlılar için zorlu koşullar barındıran uzaydaki görevler için kullanılmasının
birçok avantajı var ve gelecekte planlanan Ay ve Mars üslerinin inşaası için robotik
teknolojinin geliştirilmesi ile ilgili birçok araştırma yürütülüyor. Uluslararası
Uzay İstasyonu’nun da insanlara yardımcı olması için bir robotu bulunuyor. Robotlar
pekâlâ daha uzun süreli görevler için yeterince akıllı ve dayanıklı duruma geldiler
sayılır. Aynı zamanda Mars yolculuğunun insan üzerindeki etkilerinin incelenmesi
için 500 gün deneyi (MARS-500) ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nda bir astronot ve
kozmonotun (astronot Scott Kelly ve kozmonot Mikhail Kornienko) bir yıllık kalma
görevleri gibi başarıyla tamamlanan ve incelenen araştırmalar yapılmış durumda. 
Görünen o ki insanlığın bir gün tekrar Ay’a ve çok daha uzağımızdaki Mars’a ayak
basabileceği günler gittikçe yaklaşıyor, bunu hayvanların hayatını ve özgürlüklerini
de gözeterek yapabilecek miyiz acaba?

 

_**Konuyla ilgili fotoğraflar ve animasyonlar içeren bir haber videosu (Dil: İngilizce).**_

 

_**Bir hayvan hakları derneği olan PeTA’nın “Mars’taki Maymunlar” protestosu: “İnsanlık
için geriye doğru dev bir adım”.**_

> [#London](https://twitter.com/hashtag/London?src=hash&ref_src=twsrc%5Etfw): 'Dying
> monkey' begs [#Russia](https://twitter.com/hashtag/Russia?src=hash&ref_src=twsrc%5Etfw)
> not to send monkeys to Mars outside of Russian Embassy. [https://t.co/PP2TtyEdI6](https://t.co/PP2TtyEdI6)
> [pic.twitter.com/fNIYTBrAy1](https://t.co/fNIYTBrAy1)
> — PETA (@peta) [January 15, 2016](https://twitter.com/peta/status/687817986934095872?ref_src=twsrc%5Etfw)

 

_**xkcd’nin 90 gün olarak planlanan bir görev için Kızıl gezegene gönderilen Ruh(
İng. Spirit) isimli Mars gezgini için hazırladığı karikatür.**_

[[
